قرآن و علوم انسانی صفحه 189

امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود:

«کار برادر دینیت را به بهترین وجه ممکن تعبیر کن مگر آن که وضع به گونه ای شود که حمل به صحت ناممکن گردد. هم چنین به سخنی که برادرت گفته گمان بد مبر با آن که می توانی برای آن کلام محمل خوب و شایسته ای بیابی»(1).

آثار خوش گمانی و حسن ظن

1 - آرامش درون: «حسن ظن مایه آرامش دل و سلامت ایمان است»(2).

2 - کاهش غم و اندوه: «حسن ظن باعث کاهش اندوه و رهایی از گناه است»(3). یکی از عواملی که باعث آرامش انسان می گردد احساس ایمنی است و این امر با خوش گمانی تأمین می گردد. در صورتی که بر روابط بدگمانی حاکم باشد شخص دائماً احساس خطر و عدم امنیت می کند و این امر بهداشت روانی او را به خطر می اندازد.

3 - جلب محبت و دوستی: علی علیه السلام فرمودند: «کسی که نسبت به مردم خوش گمان باشد محبت آن ها را به سوی خود جلب خواهد کرد»(4).

شخص خوش گمان از آن جا که اعمال دیگران را خوب و زیبا می بیند به آن ها نزدیک می شود و با ابراز عواطف مثبت به دیگران محبت آنان را جلب می کند.

ط - تغافل: یکی از صفات پسندیده ای که مناسب است در روابط اجتماعی مدنظر قرار گیرد تغافل است. تغافل عبارت است از این که انسان از مطلبی آگاهی داشته باشد و به خاطر مصلحت، خود را غافل و بی خبر نشان

1- (1) قَالَ امیرالمؤمنین علیه السلام: «ضَعْ امْرَ اخِیکَ عَلَی احْسَنِهِ حِتَّی یِاْتِیَکَ مَا یَغْلِبُکَ مِنْهُ وَلاَ تَظُنَّنَّ بِکَلِمَهِ خَرَجَتْ مِنْ اخِیکَ سُوءاً وَاَنْتَ تَجِدُلَها فِی الْخَیْرِ مَحْمِلا»؛ اصول کافی، ج 2، ص 362.
2- (2) عن علی علیه السلام: «حسنُ الظَّنَّ راحهُ الْقَلْبِ وسَلامَهُ الدّینِ»؛ غررالحکم، ح 4816.
3- (3) عن علی علیه السلام: «حُسنُ الظَّنُّ یُخفِّفُ الهَمَّ وینجی مِنْ تقلُّدِ الاثم»؛ همان، ح 4833.
4- (4) «مَنْ حَسُنَ ظنَّهُ بالنّاسِ حازَ مِنْهُم المحبَّه»؛ همان، ح 8842.