قرآن و علوم انسانی صفحه 25

دوم: گاهی قرآن به درمان بیماری ها می پردازد، یعنی هنگامی که جامعه ای گرفتار فساد و گناه شد، «نهی از منکر» را پیشنهاد می کند، و یا «توبه» را برای گناه کاران توصیه می کند. یعنی با پیشگیری ثانویه از بدتر شدن بیمار جلوگیری می کند و با پیگشیری درجه سوم از عوارض زودرس و دیرس بیماری می کاهد. یعنی شخص گناهکار پس از توبه، پاک شده و به دامن اجتماع باز می گردد و به زندگی عادی خود می پردازد.

تقسیم بندی راه کارها

اشاره

راه کارهای تأمین بهداشت روانی در آیات قرآن کریم زیاد است، بنابراین ما به مهم ترین آن ها می پردازیم(1) و راه کارهای بهداشت روانی در قرآن را به چهار دسته کلی تقسیم می کنیم:

اول: راه کارهای معرفتی برای تأمین بهداشت روانی

اشاره

مقصود روش های شناختی برای مقابله با فشار روانی است که به دیدگاه و اعتقاد فرد نسبت به هستی، آغاز و انتهای جهان، زندگی و معنای آن می پردازد و تأثیر آن را در افزایش یا کاهش فشارهای روانی و تأمین بهداشت روانی او مورد ارزیابی قرار می دهد.

1. وحدت شخصیت انسان و رابطه آن با توحید قرآنی

قرآن کریم انسان را به توحید و وحدت معبود فرا می خواند(2) و او را از دوگانگی در شخصیت و دو چهره گی (= نفاق) باز می دارد(3) و از این راه

1- (1) البته صاحب نظران در زمینه راه کارهای فوق تقسیم های متنوعی نیز انجام داده اند، از نقل و نقد همه آنها صرف نظر می کنیم. (نک: نگاهی قرآنی به فشار روانی، سید اسحاق حسینی کوهساری و اصول بهداشت روانی، دکتر سید ابوالقاسم حسینی، و نیز اسلام و بهداشت روان، جلد اول و دوم که ضمن مقالات تقسیم های مختلفی ارائه شده است).
2- (2) نک: سوره توحید، بقره / 163؛ نساء / 171؛ مائده / 3 و....
3- (3) نک: سوره منافقین، بقره / 8-20 و...