قرآن و علوم انسانی صفحه 31

دهنده همه موجودات می داند. براساس این بینش همه نیکی ها و مصیبت ها با تقدیر الهی انجام شده است و می دانند که خدا براساس حکمت و مصلحت کارها را سامان داده است و خوبی انسان ها را می خواهد و مشکلات برای امتحان و رشد آن هاست(1).

(أَ حَسِبَ النّاسُ أَنْ یُتْرَکُوا أَنْ یَقُولُوا آمَنّا وَ هُمْ لا یُفْتَنُونَ وَ لَقَدْ فَتَنَّا الَّذِینَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلَیَعْلَمَنَّ اللّهُ الَّذِینَ صَدَقُوا وَ لَیَعْلَمَنَّ الْکاذِبِینَ)2 ؛ «آیا مردم پنداشتند، همین که بگویند: «ایمان آوردیم.» رها می شوند در حالی که آنان آزمایش نمی شوند؟! و بیقین کسانی را که پیش از آنان بودند آزمودیم، و حتماً خدا کسانی را که راست گفته اند معلوم می دارد (و شناخته می شوند،) و البتّه دروغگویان را (نیز) معلوم می دارد.»

بنابراین مؤمنان کارهای خود را به اراده و خواست خدا ارجاع می دهند(2) و هرگاه تصمیم گرفتند بر خدا توکّل می کنند(3) و از شکست نمی هراسند و ناراحت نمی شوند و به قضا و قدر الهی راضی هستند و اگر مصیبتی برایشان پیدا شد تحمل می کنند و می گویند: ما از خداییم و به سوی خدا باز می گردیم(4).

از این رو بهداشت روانی آنان تأمین می شود. بنابراین اعتقاد به قضا و قدر الهی را یکی از راهکارهای مقابله با فشار روانی دانسته اند(5) و در برابر عدم درک فلسفه شدائد و مصائب را از مهم ترین عوامل بیماری های روانی دانسته اند(6).

6. تأثیر اعتقاد به معاد و نگاه مثبت به مرگ در بهداشت روانی

قرآن کریم مرگ را به عنوان «توّفی» گرفتن کامل (جان و روح) انسان

1- (1) بقره / 155، عنکبوت / 2-3.
2- (3) کهف / 23.
3- (4) آل عمران / 159.
4- (5) بقره / 156.
5- (6) نگاهی قرآنی به فشار روانی، همو، ص 188.
6- (7) مجموعه مقالات همایش نقش دین در بهداشت روان، مقاله نعمت اللَّه گرزالدین، ص 67.