قرآن و علوم انسانی صفحه 313

نیفکنید.) به پنهانی با آنان دوستی می کنید در حالی که من به آنچه پنهان می دارید و آنچه آشکار می کنید داناترم و هر کس از شما آن (کار) را انجام دهد پس بتحقیق از راه درست گمراه شده است».

13-9. چند معیار برای دوستی و مذمت دوستی با کفار (ممتحنه/ 7)(1)

(عَسَی اللّهُ أَنْ یَجْعَلَ بَیْنَکُمْ وَ بَیْنَ الَّذِینَ عادَیْتُمْ مِنْهُمْ مَوَدَّهً وَ اللّهُ قَدِیرٌ وَ اللّهُ غَفُورٌ رَحِیمٌ) ؛ «امید است خدا بین شما و بین کسانی از آن (مشرک -) - ان که دشمنی دارید دوستی قرار دهد و خدا تواناست و خدا بسیار آمرزنده [و] مهرورز است».

14. پیمان های اجتماعی و نقض آن ها

14-1. توصیه به وفای عهد (آل عمران/ 76)(2)

(بَلی مَنْ أَوْفی بِعَهْدِهِ وَ اتَّقی فَإِنَّ اللّهَ یُحِبُّ الْمُتَّقِینَ) ؛ «آری، کسی که به پیمان خود وفا کند و [خود را] حفظ کند، پس حتماً خدا پارسایان (خود نگهدار) را دوست می دارد».

14-2. مذمت عهدشکنی با خدا بعد از عهد و ایمان و عاقبت آن (بقره/ 27)

(الَّذِینَ یَنْقُضُونَ عَهْدَ اللّهِ مِنْ بَعْدِ مِیثاقِهِ وَ یَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللّهُ بِهِ أَنْ یُوصَلَ وَ یُفْسِدُونَ فِی الْأَرْضِ أُولئِکَ هُمُ الْخاسِرُونَ) ؛ «(همان) کسانی که پیمان خدا را پس از محکم ساختن آن می شکنند و آنچه را خدا به پیوستنش فرمان داده، می گسلند و در زمین فساد می کنند تنها آنان زیانکارند».

14-3. اگر منافقین تسلیم شدند بر عهد و پیمان باقی بمانید (نساء/ 90)

(إِلاَّ الَّذِینَ یَصِلُونَ إِلی قَوْمٍ بَیْنَکُمْ وَ بَیْنَهُمْ مِیثاقٌ أَوْ جاؤُکُمْ حَصِرَتْ صُدُورُهُمْ أَنْ یُقاتِلُوکُمْ أَوْ یُقاتِلُوا قَوْمَهُمْ وَ لَوْ شاءَ اللّهُ لَسَلَّطَهُمْ عَلَیْکُمْ فَلَقاتَلُوکُمْ فَإِنِ اعْتَزَلُوکُمْ فَلَمْ یُقاتِلُوکُمْ وَ أَلْقَوْا إِلَیْکُمُ السَّلَمَ فَما جَعَلَ اللّهُ لَکُمْ عَلَیْهِمْ سَبِیلاً) ؛

1- (1) و نیز ر. ک: ممتحنه/ 9 و 13.
2- (2) و نیز ر. ک: مائده/ 1، نحل/ 91، اسراء/ 34 و معارج/ 32.