قرآن و علوم انسانی صفحه 417

9. تسخیر باد و شیاطین

-1

خدای متعال به حضرت سلیمان قدرتی اعطاء نمود و باد را مسخر او کرد که مطابق فرمان او به نرمی حرکت می کرد و به هرکجا که می خواست می رفت و شیاطین را که طبیعت آن ها تمرّد و سرکشی است، مسخّر او نمود که در سازندگی کشور و استخراج منابع گرانبهای دریا در خدمت او باشند و گروه دیگری در غل و زنجیر تحت سلطه او قرار گرفته بودند. چنین قدرت الهی و عظیمی که نیروهای جهان طبیعت و شیاطین متمرد را در اختیار داشته باشد شایسته هیچ انسان غیر معصومی نمی باشد چرا که سلیمان و امثال او از این قدرت در طریق آمال شخصی و سرکوبی دیگران، بسط تعدّی و ظلم بهره نمی گیرند و این نوع حکومت فقط سزاوار سلیمان بن داود و انسان های معصومی است که به قدرت، به چشم وسیله می نگرند نه هدف، آن را ابزار بسط عدالت و آئین توحید می دانند نه ابزار آرزوها و رؤیاها. از آن جا که سلیمان از خداوند حکومتی را درخواست کرد که در آن باد و شیاطین در اختیار او قرار گیرند و چنین حکومتی شایسته انسانهای عادی و غیر معصوم نیست؛ از این جهت عرض کرد: حکومتی به من بده که شایسته کسی پس از من نباشد و مقصودش انسان های عادی بودند نه انسان های معصوم و پاکی مانند پدرش داود زیرا درخواست چنین اختصاصی، در حالی که افراد دیگری با او هم شأن و هم ملاک باشند(2) درخواست غیر صحیحی است که شایسته مقام انسان کامل نیست تا چه رسد به پیامبران به سخن دیگر:

او ملک و حکومتی خواست که نشانه نبوت و رسالت او باشد و جایگزین معجزات پیامبران گردد بنابراین اگر می گوید: «لما ینبغی لاحد من بعدی» مقصود وی کسانی است که در قلمرو نبوت او قرار می گیرند نه همه انسان هایی که تا روز قیامت گام بر روی زمین می نهند هرچند به سان او