قرآن و علوم انسانی صفحه 44

سوم: راهکارهای عاطفی تأمین کننده بهداشت روانی

در قرآن کریم برخی سفارش های عاطفی وجود دارد که تأثیر بسزایی در ازدیاد محبت و پیوندهای اجتماعی و خانوادگی می گذارد و از این طریق بهداشت روانی مردم را افزایش می دهد(1). (وَ الَّذِینَ یَصِلُونَ ما أَمَرَ اللّهُ بِهِ أَنْ یُوصَلَ)2 .

1. نقش محبت به پدر و مادر و صله رحم در بهداشت روانی (گسترش نظام حمایت خانواده):

قرآن کریم در آیات متعدد در مورد محبت به پدر و مادر (وَ وَصَّیْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَیْهِ حُسْناً)3 و «صله رحم»(2) سفارش کرده است، صله رحم و محبت به پدر و مادر صورت های مختلف، هم چون دید و بازدید، یاری رسانی و... تبلور می یابد و پیوندهای خانوادگی و اجتماعی مسلمانان را تقویت می کند و نظام حمایتی، عاطفی زا در اجتماع شکل می دهد.

برخورد مثبت عاطفی و اجتماعی خویشاوندان یکی از مؤثرترین عوامل در برخورد با رویدادها و موقعیت های فشارزای زندگی است. در این دنیای آکنده از فشار روانی، اگر بدانیم کسانی از ما حمایت می کنند بیشتر در مقابل فشارها مقاومت می کنیم و بهداشت روانی ما تأمین می شود. «لئونارد سایم» در پژوهش خویش اهمیت حمایت اجتماعی را در سلامت روان تأیید کرد. و نتیجه گرفت: افرادی که با دیگران تماس نزدیک ندارند، در مقایسه با کسانی که معاشرت بسیار دارند، دو تا سه برابر بیشتر می میرند(3).

در برخی مقالات نیز آثار صله رحم در زندگی فردی و اجتماعی و سلامت روانی انسان مورد بررسی قرار گرفته است. که صله رحم در احساس ایمنی، همانند سازی، احساس ارزشمندی، کاهش اضطراب اجتماعی مؤثر است(4).

1- (1) مقاله نقش صله رحم در بهداشت روان، محمدرضا احمدی، ابوالقاسم بشیری.
2- (4) نک: بقره / 27؛ نساء / 1.
3- (5) نگاهی قرآنی به فشار روانی، اسحاق حسینی کوهساری، ص 211 و نیز ص 225 و 228.
4- (6) مجموعه مقالات نقش دین در بهداشت روان، ص 19. مقاله نقش صله رحم در بهداشت روان، محمدرضا احمدی، ابوالقاسم بشیری.