خداشناسی از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 117

بي واسطه بودن امر الهي (239)

است بيان مي‌كند سپس وجود همورا بدون ارتباطش به چيزي با تعبير «كن» خــاطـرنشــان مي‌ســازد (دقت فرماييد) و هم‌چنيــن نظيــر ايــن آيــه اســت آيه: «ثُــمَّ اَنْشَأْنـاهُ خَلْقا اخَرَ،» (14 / مؤمنون) چه ايجاد خداي‌سبحان را كه منسوب به خود اوست و سلسلـه علــل تخلــل و واسطــه نيستنــد خلــق ديگــري نــاميـــده اســت.

پس امر عبارت است از كلمه ايجاد آسماني يعني فعل مختص به ذات او و اسباب و علل واسطه و تخلل نيستند و اين امر به مقياس زمان و مكان و هيچ خصيصه مادي ديگري اندازه‌گيري نمي‌شود.(1)

(240) خداشناسي

مـراحل اجـمال و تفصيل امر و چگونگي نزول آن

«فيهـــا يُفْـــرَقُ كُـــلُّ اَمْــــــرٍ حَكيـــمٍ»

«در آن شب مبــارك هـر امـر در هم فـرورفتـه بــاز مي‌شــود.» (4 / دخـان)

امر حكيم عبارت است از امري كه الفاظش از يكديگر متمايز نباشد و احوال و خصوصيّاتش متعين نباشد. امور به حسب قضاي الهي داراي دو مرحله‌اند: يكي اجمال و ابهام و يكي ديگر مرحله تفصيل. «لَيْـلَةِ الْقَـدْرِ» هم به طوري كه از آيه فوق برمي آيد شبي است كه امور از مرحله احكام و ابهام به مرحله فرق و تفصيل برون مي‌آيند. از جمله امور، يكي هم قرآن كريم است، كه در شب قدر از مرحله احكام درآمده و نـازل مي‌شـود، يـعني در خـور فهم بشر مي‌گـردد.