خداشناسی از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 171

مـاده اوليّـه آسمـان

«ثُــــــمَّ اسْتَــــوي اِلَـــي السَّمــــاءِ وَ هِـــيَ دُخــــانٌ.» (11 / سجـــده)

معناي آيه فوق اين است كه: خدا سپس متوجّه آسمان شد و به امر آن بپرداخت و منظور از توجه به آسمان خلق كردن آن است، نه اين كه بدان جا رود، چون قصد مكاني جز با انتقال از مكــاني به مكــاني ديگــر و از جهتــي به جهــت ديگــر تصــور نــدارد و خداي‌تعالي از چنين چـيزي مـنزه است.

(350) خداشناسي

جمله «وَ هِيَ‌دُخانٌ» چنين معني مي‌دهد، كه خداي‌تعالي متوجّه آسمان شد، تا آن را بيافريند، در حالي كه چيزي بود كه خدا نامش را «دود» گذاشت و آن ماده‌اي بود كه خدا به صورت آسمانش درآورد و آن را هفت آسمان كرد، بعد از آن كه از هم متمايز نبودند و همه يكي بودند و به همين مناسبت در آيه فرمود «اِلَي السَّماءِ» (به صورت مفــرد) و نـفــرمـود «اِلَـيَّ الـسَّمـواتِ».(1)

زمان و ماده اوليّه خلق آسمان‌ها و زمين

«وَ هُــوَ الَّــذي خَلَــقَ السَّمــواتِ وَ الاَْرْضَ فــي سِتَّةِ اَيّامٍ وَ كانَ عَرْشُهُ عَلَــي الْمـــــآء.» (7 / هود)

ظاهرا چيزي را كه خدا به نام «سَمـاوات» به لفظ جمع ذكر كرده و با «زمين» مقارن ساخته و توصيف مي‌كند كه آن را در ظرف شش روز آفريده عبارت از طبقاتي است از