خداشناسی از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 172

زمان و ماده اوليّه خلق آسمان و زمين (351)

يك مخلوق جهاني مشهود كه بالاي زمين ما قرار گرفته است، زيرا به طوري كه گفته‌اند «سماء» نام موجوداتي است كه در طبقه بالا قرار دارد و بر سر آدميان سايه مي‌افكند و بلندي و پاييني از معاني نسبي است.

پس آسمان عبارت از طبقاتي از خلق جسماني و مشهود است كه بالاي زمين ما قرار گرفته بدان احاطه دارد، زيرا زمين، به طوري كه آيه «يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهارَ يَطْلُبُهُ حَثيثا،» (54 / اعراف) نيز حاكي است، كروي شكل است و آسمان اول همان است كه كواكب و نجوم (ستارگان مختلف) آن را زينت داده، يعني طبقه اولي كه ستارگان را در خود گرفته و يا فوق ستارگان است و به وسيله ستارگان زينت يافته است، همچون سقفي كه با تعدادي قنديل و چراغ تزيين يابد ولي در توصيف آسمانهاي بالاتر از آسمان دنيا توصيفي در كلام خدا نيامده غير از وصفي كه در دو آيه ذيل آمده است:

«سَـبْـعَ سَـمـواتٍ طِــبـاقـا - هـفت آسـمـان روي هـم.» (3 / ملك)

«آيا نديده‌ايد كه چگونه خدا هفت‌آسمان را مطابق هم آفريد و ماه را در آن‌ها نور

(352) خداشناسي

و خورشيد را چراغ قرار داد.»(15و16/نوح)

خدا در توصيف خلقت آسمان‌ها و زمين يادآور شده كه (مواد اصلي آن‌ها) متفرق و متلاشي و باز و از هم دور بودند و خدا آنها را به هم پيوسته كرده و گردهم آورده و فشــرده كــرده و پــس از آن كــه دور بـودنـد به صورت آسمان درآورده مي‌فرمايد:

«مگــــر كـــافــران نــديـدنـد كــه آسمــان‌ها و زميــن از هــم بــاز بــودنــد و مــا آن‌هــا را بـه هــم پيـوستيـم و هـر چيـز زنـده‌اي را از آب قـرار داديـم، آيـا بـاز هـــم ايـمــــان نـمي‌آورنـــد.» (30 / انبياء)

«آنگاه بر آسمان استيلا يافت در حالي كه آسمان دود بود. پس به آسمان و زمين گفت: خواه يا ناخواه بياييد، گفتند: خواهان آمديم. آن‌گاه در دو روز آن‌ها را هفت آسمـان سـاخـت و در هـر آسـمان امـر خـاص آن را وحي كرد.» (11 و 12 / فصلت)