خداشناسی از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 90

آيه شريفه در مقام اثبات توحيد در ربوبيّت خداي‌تعالي است و مي‌خواهد بفرمايد: آلهه شما مشركين هيچ سهمي از ربوبيّت ندارند به دليل اين كه اگر خداي‌تعالي شب را

(178) خداشناسي

تا قيامت يكسره كند آن‌ها نمي‌توانند اين حكم خدا را نقض كنند. و همچنين اگر عمر دنيا را يكسره روز كند، پس از تدبير عالم هيچ سهمي در دست هيچ كس نيست. اگر غير خداي‌تعالي كسي امور عالم را تدبير مي‌كند، اگر خدا عمر دنيا را يكسره تا قيامت شب كند، بايد آن مدبر بتواند روز را بياورد، يا حداقل نوري كه پيش پاي شما را روشن كند بياورد، ولكن هيچ كس چنين قدرتي ندارد، چون قدرت همه‌اش از خداي‌سبحان است. و اگر خدا عمر دنيا تا قيامت را يكسره روز كند چه كسي برايتان شب را مي‌آورد كه در آن سكونت كنيد؟

دليل 5 ـ رب مشارق و مغارب و تـوالي خلقـت

«فَلا اُقْسِمُ بِرَبِّ الْمَشارِقِ وَالْمَغارِبِ!» (40/معارج)

منظور از مشارق و مغارب، مشارق و مغارب خورشيد است، چون خورشيد هر روز از ايام سالهاي شمسي مشرق و مغربي جداگانه دارد، هيچ روزي از مشرق

چند دليل بر يگانگي ربوبيت الهي (179)

ديروزش طلوع نمي‌كند و در مغرب ديروزش غروب نمي‌كند، مگر در مثل همان روز در سالهاي آينده. احتمال هم دارد منظور مشرقهاي همه ستارگان و مغربهاي آن‌ها باشد.

منظور از بيان جمله «من سوگند مي‌خورم به پروردگار مشرقها و مغربها،» اين است كه خداي‌تعالي خواسته به صفتي از صفات خودش اشاره نموده بفهماند اين كه مي‌گويم «من» يعني همان مني كه مبدأ خلقت انسانها در قرون متوالي‌ام و اداره كننده مشرق‌ها و مغرب‌هايم،چون شروقها و طلوع‌هاي پشت‌سرهم و غروب‌هاي‌متوالي‌ملازم با گذشت زمان است و گذشت زمان دخالتي تام در تكون انسانها در قرون متوالي و نـيز پـيدايش حـوادث در روي زمين دارد.

سخن از ربوبيت مشارق و مغارب كردن در حقيقت علت قدرت را ذكر كردن است، تا با اين تعليل بفهماند كسي كه تدبير همه حوادث عالم منتهي به اوست، هيچ حادثه‌اي او را به ستوه نمي‌آورد و او را از پديد آوردن حادثي ديگر جلوگير نمي‌شود، چون حوادث فعل اويند، پس هيچ خلقي از خلايق او را از اين كه آن خلق را مبدّل به خلقي بهتر كند مانع