توحید و اسماء و صفات صفحه 104

به امام باقر (علیه السلام) عرض کردم: خداوند تو را صحّت و سلامتی دهد؛ آیه «فطرت خدا که مردم را بر آن آفریده است» به چه معناست؟

امام فرمود: همه را به هنگام میثاق، بر توحید مفطور کرد، بر معرفت ربوبیّت خویش. عرض کردم: آنان با خدا سخن گفتند؟ آن حضرت سر خویش را پایین انداخت و فرمود: اگر این کار را نمی کرد، نمی دانستند خداوند و رازقشان کیست.

1_3. روایاتی که در تفسیر آیه (فما کانوا لیؤمنوا بما کذّبوا به من قبل)(1) آمده است

امام باقر (علیه السلام) ایمان را در این آیه، به ایمان و اقرار به ولایت در عالم میثاق مرتبط کرده فرموده است :

ثُمَّ دَعَوْهُمْ إِلَی وَلَایَتِنَا. فَأَقَرَّ بِهَا _ وَ اللَّهِ _ مَنْ أَحَبَّ وَ أَنْکَرَهَا مَنْ أَبْغَضَ وَ هُوَ قَوْلُهُ: (فَما کانُوا لِیُوْمِنُوا بِما کَذَّبُوا بِهِ مِنْ قَبْلُ) ثُمَّ قَالَ أَبُوجَعْفَرٍ (علیه السلام): کَانَ التَّکْذِیبُ ثَمَّ.(2)

سپس آن ها را به ولایت ما خواند؛ پس به خدا سوگند، به آن اقرار کرد کسی که دوست داشت و انکار کرد آن که دشمن داشت. و این است [پیام] سخن خدا که میفرماید: «ایمان نخواهند آورد به آنچه از پیش تکذیبش کردند» سپس فرمود: تکذیب در آنجا صورت گرفته است.

1_4. روایاتی که در تفسیر «هذا نذیر من النذر الأولی» (3) آمده است

امام صادق (علیه السلام) میفرماید :

إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی لَمَّا ذَرَأَ الْخَلْقَ فِی الذَّرِّ الْأَوَّلِ فَأَقَامَهُمْ صُفُوفاً قُدَّامَهُ بَعَثَ اللَّهُ مُحَمَّداً (صلی الله علیه و آله) فَآمَنَ بِهِ قَوْمٌ وَ أَنْکَرَهُ قَوْمٌ فَقَالَ اللَّهُ: (هذا نَذِیرٌ مِنَ النُّذُرِ الْأُولی) یَعْنِی بِهِ مُحَمَّداً (صلی الله علیه و آله) حَیْثُ دَعَاهُمْ إِلَی اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فِی الذَّرِّ الْأَوَّلِ. (4)

1- . یونس (10) / 74
2- . کافی 2 / 10؛ بحارالانوار 5 / 244.
3- . قمر (54) / 16.
4- . تفسیر قمی 2/ 340؛ بحارالانوار 5 / 234.