توحید و اسماء و صفات صفحه 112

خداوند متعال همه خلق را به اقرار به توحید و مانند آن در عالم ذرّ تکلیف نموده است.»

ایشان پس از نقل هفت حدیث در این باب میگوید :

صدوق در کتابهای خویش این احادیث و نظایر اینها را روایت کرده است و همین طور صفّار و برقی و حمیری و دیگران. میگویم: احادیث در این باب به طور جدّی زیاد است و از حدّ تواتر گذشته و در همه کتابهای حدیث از هزار حدیث زیادتر است. و بسا برخی از متکلّمان اصحاب ما _ به سبب دلیل ظنّی که تامّ نیست و از خود احادیث جواب آن روشن است _ منکر آن شدهاند... پس این دلیل ضعیف در مقابل آیات قرآنی و روایات متواتر مقاومت نمیکند. (1)

3_2. مرحوم علّامه امینی

ایشان هم در تفسیر آیه ذرّ رسالهای در 150 صفحه نوشته و در آن، نوزده آیه و صد و سی حدیث نقل کرده است که همه بر وجود عالم ذرّ دلالت دارند. وی از میان آن احادیث، چهل حدیث را صحیح اصطلاحی دانسته است. (2)

3_3. مرحوم نمازی شاهرودی

مرحوم استاد آیه الله نمازی در مستدرک سفینه البحار، در مادّه «ذرر» عالم ذرّ را از عوالم سابق شمرده و آن را به نصوص قرآن مجید و روایات متواتر ثابت دانسته است. (3)

1- . الفصول المهمّه 1/420 _ 425.
2- . الذریعه 4/323.
3- . مستدرک سفینه البحار 4/18.