توحید و اسماء و صفات صفحه 141

6. خلاصه درس دهم

Ë معرفت خدای تعالی، فعل مستقیم اوست و نیاز به هیچ واسطه ای ندارد.

Ë اوصاف و عناوین و مفاهیم عام _ هر اندازه گسترده باشند _ خدا را نمی شناسانند.

Ë معرفت خدا به غیر خدا، معرفت خدا نیست؛ بلکه معرفت غیر خداست.

Ë معرفت خدا به فکر و عقل حاصل نمی آید و بی معرفت خدا، هرگز خدا عبادت نمی شود.

Ë معرفت خدا شرط استجابت دعاهاست.

Ë معرفت، فعل خداست و تکلیف مردم در مورد معرفت، تسلیم، اقرار، اذعان و تصدیق است.

Ë توجّه به سوی خلق باید از ناحیه معرفت خدا صورت گیرد. در این صورت، هرچه مردم در خلق بیشتر توجّه کنند، آثار معروف خویش را در آن ها بیشتر می یابند.

Ë اسم هیچ گاه معرّف، به معنای حکایتگر، مسمّا نیست؛ بلکه معرفت مسمّا باید پیش از معرفت اسم بوده باشد.

Ë عبادت خداوند به توصیف، حواله به غایب است و خداوند به تعریف خودش مورد ادراک قرار می گیرد.

7. خودآزمایی

1_ معرفت خدا به غیر خدا یعنی چه؟ آیا چنین معرفتی صحیح است؟ چرا؟

2_ آیا انسان با قوای ادراکی خود قادر به شناخت خدا هست؟ اگر پاسخ منفی است، آیا انسان می تواند خدایی را که نمی شناسد عبادت کند؟

3_ جنبه های عدم تسلیم و ایمان به خدا را تبیین کنید.

4_ «معرفه عین الشاهد قبل صفته و معرفه صفه الغائب قبل عَیْنه» را تبیین کنید.