توحید و اسماء و صفات صفحه 38

ج) آیه شریفه به روشنی، میرساند که علّت بعثت انبیا از سوی خدای تعالی اتّفاق امّت و یکدست بودن آنهاست؛ نه وجود اختلاف میان آنان. بنابراین، باید دید مراد از وحدت و یکدستی که موجب بعثت پیامبران گردیده، چه وحدتی است. در روایاتی که از اهل بیت (علیهم السلام) در تفسیر این آیه نقل شده، این وحدت توضیح داده شده است. پیش از آنکه پیامبری از سوی خدای تعالی بر مردم مبعوث شود، همه آنها از جهت کفر و ایمان اتّحاد داشتند؛ یعنی نه مؤمن بودند و نه کافر و نه مشرک. از امام صادق (علیه السلام) در مورد وحدت امّت در آیه شریفه پرسیدند، فرمود:

کان ذلک قبل نوح.

قیل: فعلی هدی کانوا؟

قال: بل کانوا ضُلّالا... لم یکونوا علی هدی. کانوا علی فطره الله التی فطرهم علیها، لا تبدیل لخلق الله. و لمیکونوا لیهتدوا حتّی یهدیهم الله. أ ما تسمع یقول إبراهیم: «لَئِنْ لَمْ یَهْدِنِی رَبِّی لَأَکُونَنَّ مِنَ الْقَوْمِ الضّالِّینَ»؛ أی: ناسیآ للمیثاق. (1)

امّت پیش از نوح، امّت واحد بود.

پرسیدند : آیا آنان هدایت یافته بودند؟

فرمود : بلکه آنان گم (= ناآگاه) بودند... بر هدایت نبودند. بر فطرت خدا بودند که بر آن مفطورشان کرده است. خلق خدا را تبدیلی نیست. و هدایت نمیپذیرند تا اینکه خدا هدایتشان کند. آیا نشنیدی که ابراهیم (علیه السلام) میگوید : «اگر خداوندگارم مرا هدایت نمیکرد، از گروه ناآگاهان بودم»؟ یعنی در فراموشیِ میثاق باقی میماندم.

و در روایت دیگر میفرماید :

کانوا ضلّالا ، کانوا لا مومنین و لا کافرین و لا مشرکین. (2)