فراتر از عرفان : خداشناسی فلسفی و عرفانی از نگاه وحی و عرفان صفحه 174

کنه وجود و حقیقت ذات خالق متعال را موجب گمراهی و ضلالت می شمارد، و از پایان این تفکرات باطل این گونه خبر می دهد که امام صادق علیه السلام می فرمایند:

إیّاکم والتفکّر فی اللّه ، فإن التفکّر فی اللّه لا یزید إلّا تیهاً، إنّ اللّه لا تدرکه الأبصار ولا یوصف بمقدار.(1)

از تفکر در ذات خداوند بپرهیزید که تفکر در ذات خداوند جز سرگشتگی و فزونی حیرت و گمراهی نتیجه ای ندارد، همانا خداوند قابل ادراک نیست و به داشتن مقدار وصف نمی شود.

امام باقر علیه السلام می فرمایند:

إنّ الناس لا یزال لهم المنطق حتّی یتکلّموا فی اللّه ، فإذا سمعتم ذلک فقولوا: لا إله إلّا اللّه الواحد الذی لیس کمثله شیء.(2)

سخن گفتن برای مردمان پیوسته آزاد است تا هنگامی که کلام را به ذات خداوند بکشانند، پس چون دیدید از آن سخن می گویند بگویید: معبودی نیست مگر خداوند واحدی که هیچ چیز مانند او نیست.

امام صادق علیه السلام در تفسیر آیه <وأن إلی ربک المنتهی> می فرمایند:

إذا انتهی الکلام إلی اللّه فأمسکوا... إنّ قوماً تکلّموا فی ما فوق العرش فتاهت عقولهم حتّی کان الرجل ینادی من بین یدیه فیجیب من خلفه، وینادی من خلفه فیجیب من بین یدیه.(3)

هنگامی که سخن به خداوند رسید توقّف کنید... همانا گروهی درباره آنچه مافوق عرش است سخن راندند پس عقل هایشان حیران شد تا آنجا

1- . التوحید، 457؛ امالی صدوق؟ق؟، 417؛ بحار الأنوار، 3 / 259، از امالی صدوق؟رح؟ .
2- . محاسن، 1 / 238؛ بحار الأنوار، 3 / 264، از محاسن.
3- . تفسیر قمی، 1 / 25 _ 26؛ بحار الأنوار، 3 / 260، از تفسیر قمی؟ق؟.