فراتر از عرفان : خداشناسی فلسفی و عرفانی از نگاه وحی و عرفان صفحه 38

امام رضا علیه السلام می فرمایند:

بصنع اللّه یستدلّ علیه.(1)

تنها از راه خلقت و آفرینش خداوند متعال بر وجود او استدلال می شود.

و می فرمایند:

وفیها أثبت غیره ومنها أنیط الدلیل.(2)

غیریت خود با اشیاء را در خود اشیاء نمایانده است، و دلیل بر وجود او منوط به وجود اشیاء است.

و می فرمایند:

بها تجلّی صانعها للعقول.(3)

نمایان شدن خداوند متعال برای عقول، به واسطه مخلوقات است.

امیر المؤمنین علیه السلام می فرمایند:

بها تجلّی صانعها للعقول وبها امتنع من نظر العیون.(4)

خداوند به آفرینش اشیاء خود را برای عقول نمایانده، و به ملاک قابل رؤیت بودن خودِ همانها دیده شدن او ممتنع است.

امام رضا علیه السلام می فرمایند:

إلهی بدت قدرتک ولم تبد هیئته فجهلوک وبه قدّروک والتقدیر علی غیر ما به وصفوک، وإنّی بریء یا إلهی من الذین بالتشبیه طلبوک، لیس کمثلک شیء، إلهی ولن یدرکوک، وظاهر ما بهم من نعمک دلیلهم علیک لو عرفوک، وفی خلقک یا إلهی مندوحه أن یتناولوک، بل سوّوک بخلقک

1- . التوحید، 34؛ امالی طوسی؟ق؟، 22؛ بحار الأنوار، 4 / 228.
2- . التوحید، 38؛ بحار الأنوار، 4 / 230.
3- . نهج البلاغه، خطبه 186؛ بحار الأنوار، 4 / 230.
4- . بحار الأنوار، 4 / 254، از نهج البلاغه.