فراتر از عرفان : خداشناسی فلسفی و عرفانی از نگاه وحی و عرفان صفحه 500

«إنّ قدرته تعالی هی مبدئیّته للإیجاد وعلّیته لما سواه وهی عین الذات المتعالیه ولازم ذلک دوام الفیض».(1)

«همانا قدرت خدای تعالی همان مبدء بودن او برای ایجاد، و علیت او برای ماسوا است، و آن عین ذات متعالیه است، و لازمه این مطلب دوام و ازلیت فیض و وجود عالم است».

«وأمّا الحدوث بمعنی کون وجود الزمان مسبوقاً بعدم خارج من وجوده... ففیه... وإلی ذلک یشیر ما نقل عن المعلّم الأوّل أنّ من قال بحدوث الزمان فقد قال بقدمه من حیث لا یشعر».(2)

«حدوث به این معنا که قبل از زمان، زمان نباشد... نادرست است... و مطلبی هم که از معلم اول [ارسطو] نقل شده است به همین نکته اشاره دارد که: هر کس به حدوث زمان معتقد شود نافهمیده و نادانسته به قدم زمان معتقد است».

«العالم بجمیع أجزائه حادث ذاتاً مسبوق الوجود بوجود الواجب لذاته... وأمّا ما صوّره المتکلّمون فی حدوث العالم یعنی ما سوی البارئ سبحانه زماناً بالبناء علی استحاله القدم الزمانیً فی الممکن... ففیه أنً...»(3)

«عالم با جمیع اجزایش، حادث ذاتی [یعنی چیزی که هم حادث است و هم ازلی!] بوده، و بعد از وجود واجب بالذات [خدا] است... و عقیده متکلمان [مانند شیخ مفید و طوسی و سید مرتضی و صدوق و خواجه طوسی و علامه حلی و مجلسی و عموم اعاظم و اساطین اسلام غیر از فلسفه مشربان] در مورد حدوث زمان عالم _ یعنی ماسوای خداوند سبحانه _ بر این اساس که ازلی بودن وجود ممکن محال است... عقیده ای نادرست است».

«کلّ حادث زمانیّ فإنّه مسبوق بقوّه الوجود... وهذا الإمکان أمر

1- . طباطبایی، محمد حسین، نهایه الحکمه، 326.
2- . طباطبایی، محمد حسین، نهایه الحکمه، 232.
3- . طباطبایی، محمد حسین، نهایه الحکمه، 324_ 325.