فراتر از عرفان : خداشناسی فلسفی و عرفانی از نگاه وحی و عرفان صفحه 59

دغدغه.(1)

شباهت و همانندی بین فاعل و فعل او، از اموری است که هیچ شک و دغدغه ای در آن راه ندارد.

إنّ الواحد لا یصدر عنه إلّا الواحد، ولمّا کان الواجب تعالی واحداً بسیطاً... لا یفیض إلّا واحداً بسیطاً... لمکان المسانخه بین العلّه والمعلول.(2)

از ذات یگانه، جز یک چیز پدید نمی آید،... و چون واجب تعالی یگانه بسیط می باشد، جز یک ذات یگانه بسیط افاضه نمی کند... زیرا علّت و معلول باید شبیه هم باشند.

بر اساس آنچه بیان داشتیم بطلان این اندیشه آشکار است، در رد این پندار به این نصوص نیز اشاره می کنیم:

خداوند متعال می فرماید:

ما آمن بی من فسّر برأیه کلامی، وما عرفنی من شبّهنی بخلقی.(3)

هر کس کلام مرا بر اساس نظر واندیشه خویش تفسیر کند به من ایمان نیاورده است، و هر کس مرا با خلقم همانند داند مرا نشناخته است.

امام رضا علیه السلام می فرمایند:

من شبّه اللّه تعالی بخلقه فهو مشرک.(4)

هر کس خداوند متعال را همانند خلقش بداند مشرک است.

و می فرمایند:

الهی بدت قدرتک ولم تبد هیئه فجهلوک وقدّروک، والتقدیر علی غیر ما به وصفوک، وإنّی بریء یا إلهی من الذین بالتشبیه طلبوک، لیس کمثلک

1- . حسن زاده آملی، حسن، تعلیقات کشف المراد، 506.
2- . طباطبایی، محمد حسین، نهایه الحکمه، 315، 316.
3- . عیون اخبار الرضا علیه السلام ، 1 / 95.
4- . عیون اخبار الرضا علیه السلام ، 1 / 93.