چرا نماز بخوانیم صفحه 26

ای برادر تو همه اندیشه ای

مابقی خود ، استخوان و ریشه ای

گر گل است اندیشه تو ، گلشنی

ور بود خاری ، تو همه گلخنی (39)

باتوجه به همین نکته است که دعوت به تفکر و تدبر در کائنات و نیز تعقل در باب عالم خلقت ، در جای جای قرآن به چشم می خورد؛((این کتاب از خلقت انسان و راز آن سخن می گوید))(40) و از چگونگی برافراشته شدن آسمان و کوه ها بحث می کند . (41) حتی کیفیت آفرینش شتر را یاد آور می شود (42) مردم را به سیر و سفر در آسمان ها و زمین دعوت می کند . (43)و موضوعات دیگری هم چون زندگی

مورچگان و زنبوران عسل ، چگونگی پرواز پرندگان و شکفتن دانه در خاک و . . . را مطرح می سازد؛ زیرا می خواهد انسان ها در عمق فطرت خلقت هر یک از آن ها ژرف اندیشی کنند و از کنار هیچ پدیده و موجودی ساده نگذرند . کثرت این گونه آیات ، انسان را متحیر می سازد؛ چنان که ((طنطاوی )) صاحب تفسیر الجواهر در این باره ادعا می کند بیش از 750 آیه قرآن اشاره به علوم طبیعی و مطالعه در راز آفرینش عالم است . (الجواهر ، ج 1 ، ص 7)

آری اسلام هیچ اکراهی در پذیرفتن دین ندارد؛ چرا که راه های زوال و سقوط و نیز راه های رشد و کمال مشخص شده است که حال انسان باید با

تفکر و تعقل ، راه خویش را برگزیند . (44)

اقتضای جان ، چو ای دل ! آگهی ست

هر که ، آگه تر بود ، جانش قوی ست (45)