چرا نماز بخوانیم صفحه 29

(51)کتاب هایی که در دانشگاه های اروپاتدریس شده و معتبر شناخته می شد ، در واقع همان ترجمه کتاب هایی بود که در دانشگاه های اسلامی ، توسط مسلمانان تاءلیف و یا از زبان های یونانی و ایرانی و هندی ترجمه شده بود . ((دکتر گوستاولوبون )) در این باره چنین می نویسد : ((تمام دانشکده ها و دانشگاه های اروپا پانصد تا ششصد سال روی همین ترجمه ها دایر ، و مدار علوم ما فقط علوم مسلمانان بوده است و در برخی رشته های علوم . مثل طب می توان گفت تا زمان ما (نیمه دوم قرن نوزده و اوایل قرن بیستم ) هم جاری مانده است ؛ چه ، در فرانسه مصنفات بوعلی سینا تاآخر

قرن گذشته باقی بوده و شروحی بر آن ها نوشته می شد))

و باز هم او در جای دیگری می گوید : ((تا قرن پانزدهم قولی را که ماءخوذ از مصنفان عرب نبود ، مستند نمی شمردند ، ((رژرباکن )) ، ((لئو نار دوپیز)) ، ((آرنود)) ، ((ویلاف )) ، ((سن توماس )) ، آلبرت کبیر ، آلفونس دهم و . . . تماما یا شاگرد علمای عرب بودند و یا ناقل احوال آن ها))(52)

همزمان با نفوذ افکار و اندیشه های متفکران و دانشمندان اسلامی ، بسیاری از آداب و رسوم دانشگاه های اسلامی نیز در مراکز علمی غرب و اروپا جاری شد؛ چنان که صاحب کتاب ((مدارس نظامیه و تاءثیرات علمی و اجتماعی آن ))در این کتاب می نویسد : ((آنچه را ما پس از تاءسیس دانشگاه های جدید در نیم قرن اخیر به عنوان اقتباس از غرب در استعمال عناوین دانشگاهی مترادف با استادیار ، دانشیار و استاد استفاده می کنیم در حقیقت همان اصول و ضوابتی است که دانشگاه های اروپایی نظام معمول در مدارس نظامیه و مستنصریه در استعمال القاب : معید ، نائب و مدرس استفاده کرده اند و حتی لباس سیاه (جبه ) پوشیدن و به هنگام تدریس کردن بر کرسی (سده ) نشستن نیز از روش معمول در نظامیه ها اقتباس شده (53)

است . ))تاءثیر مسلمانان در غرب و دانشگاه ها و مراکز علمی آن ، به حدی بود که غریبان حتی چگونگی یادداشت برداشتن در کلاس و یا این که چگونگی گواهینامه دادن به دانشجو را نیز از دانشگاه های اسلامی اقتباس کردند . (54)

برخی از کتاب هایی

که دراین در این حوزه به وسیله مسلمانان نوشته شده و از طریق ترجمه به غریبان رسیده است ، عبارت است از : ((ادب الاملاء و استملاء)) نوشته عبدالکریم سمعانی که این کتاب به زبان آلمانی برگردانده شده و کتاب دیگر : ((الاجازه فی فنون التدریس عندالاسلام ))که آن هم به زبان فرانسوی ترجمه شده بود . (55)

الگوبرداری غربیان از دانشگاه های اسلامی و نفوذ آری متفکران مسلمانان در بطن مراکز علمی اروپایی به حدی بود که آن ها حتی در ساختن دانشگاه ها از مراکز علمی مسلمانان در شیوه معماری تقلید می کردند؛ به طور نمونه ساختمان کالج دانشگاه کمبریج و صحن آن عمارت از ساختمان دانشگاه الازهر ، اقتباس شده است .

بحث درباره یکایک علوم چون : فیزیک ، نجوم ، شیمی ، فلسفه ، ریاضی و . . . از عهده این بحث خارج بوده و خود نیاز به بحث های مقصل و طولانی دارد که علاقه مندان می توانند به منابعی که در این حوزه ها تاءلیف گردیده مراجعه کنند .

حال نظریات تنی چند اندیشمندان غربی را پیرامون مطالب یاد شده مطرح می نماییم : پر فسور روژه گارودی که از دانشمندان برجسته غربی است در کتاب ((هشدار به زندگان ))خویش می گوید : ((دانش اسلامی از تکنیک یا فنی که از آن مایه گرفته است سرچشمه اصلی علم و دانش دوران رنسانس اروپا یا عصر نهضت روشنگری غرب است . اما صفت مشخصه دانش اسلامی این است که علم ، جدا از حکمت و دانایی از نظرمسلمانان نیست . . . هدف دانش اسلامی ، انسانی و خدایی است ؛