جبر و تفویض و اختیار صفحه 11

که نه معذرت توانم نه مرا نجات باشد

روایت دوم

روایت دوم را از ششمین امام از امامان اهل بیت فف ، امام ابوعبدالله جعفر بن محمد الصادق

- علیه السلام - می آوریم که فرموده :

ان الناس فی القدر ععلی ثلاثه اوجه : رجل زعم ان الله عز و جل اجبر الناس علی المعاصی فهذا قد ظلم الله فی حکمه فهو کافر ، و رجل یزعم ان الامر مفوض الیهم فهذا قد اوهن الله فی سلطانه فهو کافر . و رجل یزعم ان الله کلف العباد ما یطیقون و لم یکلفهم ما لا یطیقون و اذا احسن حمد الله و اذا اساء استغفر الله فهذا مسلم بالغ .

مردم درباره قدر بر سه راه رفته اند :

1 - کسی که عقیده دارد خدای عزوجل مردم را بر گناهان مجبور کرده است ، او درباره فرمان بازدارنده الهی به خدا ستم کرده ، پس او کافر است .

2 - کسی که معتقد است همه کارها به مردم واگذار شده ، او خدا را در قدرت و سلطنت خویش ضعیف و ناتوان پنداشته ، پس او (نیز) کافر است .

3 - کسی که عقیده دارد خداوند بندگان را به آنچه می توانند مکلف کرده ، و آنچه را در توانشان نیست از آنان نخواسته است ، او هرگاه کار نیکی انجام دهد خدا را سپاس گوید و اگر کار بدی از او سرزند از خدا آمرزش می خواهد ، این همان مسلمان (به حق ) رسیده است . (11)

روایت سوم