جبر و تفویض و اختیار صفحه 20

پیش گفتار

پیش گفتار

بسم الله الرحمن الرحیم عصر بازگشت به ایمان

بروز جنگ های وحشت آور جهانی در اوائل و نیمه های قرن بیستم، که منجر به نابودی ده ها میلیون نفوس انسانی گردید، اندیشه جایگزین شدن خرد و تکنیک و یا فلسفه و تجربه را به جای مذهب و معنویت که در قرن 18 و 19 افکار دانشمندان مغرب زمین را به خود مشغول ساخته بود، از مغزها بیرون راند، و روشن شد که اندیشه مزبور رؤیایی بیش نبوده و هنوز دوران مذهب و معنویت سپری نگردیده است، و همین بشر متمدن و به ظاهر مؤدب، هنگام طغیان احساسات، درنده ای بیش نیست. و این صنعت و تکنیک که به آن می نازند و حقاً که شعاع قدرت او را در سطح جهان گسترش داده است، او را با یک سلسله مشکلات بغرنج و «لاینحل» روبرو ساخته است.

---------------------- صفحه 12

درست است که میلیون ها بشر در اواخر هفتمین دهه قرن بیستم، با دیدگان خود در تلویزیون دیدند که انسان ماه را زیر پای خود نهاد، ولی این پیروزی نه تنها گره از کار او نگشود بلکه انسان خاکی را با مصائب و بحران های خاصی روبرو ساخت که بر هوشمندان پنهان نیست. هنگامی که دانشمندان دانشگاه (هاروارد) در یک آزمایشگاه موفق شدند که (ژن ها) را که عامل وراثت و ناقل صفات و روحیات می باشند مجزا سازند، و راه را برای ساختن انسان دلخواه باز کنند، بلافاصله اعلام کردند زیان این کار از نظر اخلاقی و سیاسی بیش از سود آن است.(1) اصولاً مشکل عصر ماشین یکی دو تا نیست، مگر عصر ماشین توانسته است مشکل رهبری جوانان، مشکل «بیتلیسم»، «هیپیسم»، مشکل مواد مخدر، مشکل مشروبات الکلی، مشکل غوغای موسیقی های عصب کش را حل کند. آیا بشر با تجهیزات علمی و مغزهای الکترونیکی توانسته به فاجعه «خاورمیانه» و به مشکل سر در گم بیکاری فزون از حد، به موضوع گرسنگی و کمبود مواد غذایی در قسمت اعظم از جهان و ...خاتمه دهد؟ تا آنجا که رئیس جمهوری اسبق فرانسه (پمپیدو) در پیام خود به

-------------------

1 . کیهان، شماره 9345 نقل از اکسپرس.

------------------- صفحه 13

پارلمان چنین گفت: همه چیز دست به دست هم داده تا جامعه را به یک مسابقه سرگیجه آور ترقی مادی، ترقی ای که حدود آن معلوم نیست و هیچ پاسخی به آمال قلبی بشریت نمی دهد، بکشاند.(1) رئیس جمهوری فرانسه، نخستین کسی نیست که این حقیقت تلخ را بازگو می کند، بلکه پاره ای از نویسندگان محقق جهان مغرب به این حقیقت اعتراف کرده و می نویسند: طی دو قرن، مردم باختر گمان می کردند که فقط به مدد نبوغ بشر، می توان تمام مسائل حیات اجتماعی و فردی را حل کرد، یا دست کم در پرتو علوم تجربی و دستگاه های بزرگ فلسفی چنین امیدی را تجویز کرد. ولی شکست کلی این دستگاه های فلسفی،نتایج وحشت آور برخی از ترقیات علمی، عجز علم را از حل کامل تمام مسائل انسانی ثابت نمود، اکنون برای دنیای مغرب پس از یک بحران یأس، یک امکان باقی مانده و آن بررسی مجدد ارزش های مذهبی است.(2) فیلسوف معروف آلمانی «امانوئل کانت» می گوید: اگر علم نتواند همه مشکلات انسانی را حل کند، اگر هیچ دستگاه مخلوق اجتماع بشری، نتواند سعادت و هماهنگی را با اطمینان تأمین کند( و همه این اگرها مسلم شده است) چگونه باید از بی نظمی ظاهری رهایی یافت، فقط یک امکان باقی است و آن این است که این اصل

------------------