جبر و تفویض و اختیار صفحه 21

1 . کیهان، شماره 9345 نقل از اکسپرس. 2 . حس مذهبی ترجمه مهندس بیانی، ص 14.

------------------ صفحه 14

عالی به عهده خارج از عالم بشری و ارضی گذارده شود، تا در نتیجه از هر گونه خدشه و انتقاد پیراسته گردد.(1) سرخوردگی غرب از صنعت و زندگی «ماشینی» و کوتاهی و نارسایی علم از تفسیر و توضیح بسیاری از مشکلات و ترمیم بیچارگی ها ،موضوعی است که بسیاری از دانشمندان درباره آن سخن گفته و همگی اذعان دارند این گره سر در گم که در زندگی ملت مغرب زمین پیدا شده، اثر مستقیم طرد ارزش های اخلاقی و مذهبی و اخراج دین و توجه به معنویت، از صحنه زندگی و گرایش کامل به ماده و ماشین و تکنولوژی است. معنویت شرق

اکنون این مطلب کم و بیش در مطبوعات مغرب زمین منعکس است که راه و چاره منحصر برای جلوگیری از اعمال عجیب و خلاف عقل، جز توسل به معنویت شرقی چیزی نیست(2) و باید آینده را آغاز بازگشت انسان به مذهب و خدا دانست.(3) در میان دانشمندان شرقی، فرید وجدی مصری از افرادی است که عصر کنونی را دوران رجوع و بازگشت انسان به فطرت نامیده

---------------------

1 . همان . 2 . کیهان، مورخ 9 دی ماه 1348. 3 . مجلّه فردوسی، شماره 933.

-------------------- صفحه 15

می گوید: عقاید و آراء بشر در اعصار گذشته روی یکی از سه اصل استوار بود، روزگاری موهومات و افسانه ها بر افکار بشر حکومت می کرد و با پدید آمدن مکاتب فلسفی در ایران و یونان و هند عصر اوهام سپری گردید: و فلسفه جایگزین خرافات شد، تا روزی که مغرب زمین تکانی به خود داد و با کشف آلات و ادوات علمی، نوسازی عقاید بر اساس علوم و دانش آغاز یافت، ولی پس از قصور و عجز و کوتاهی دانش های مادی از گشودن بسیاری از گره ها هنگام آن رسیده است که بشر تمام آراء و عقاید و قوانین و سنن خود را بر اساس مقتضیات فطرت بنا کند و گام از آن فراتر ننهاد.(1) این نوع اعترافات حاکی است که جهان غرب، از زندگی ماشینی به شدت سرخورده است، بار دیگر به فکر تجدید سازمان زندگی معنوی افتاده است، و در این قسمت ناچار است دست گدایی به معنویت شرق دراز کند زیرا در محیط خود جز دود و گاز، و لوله های سر به فلک کشیده کارخانه ها، و غوغای زندگی سینمایی و کاباره ای، چیز دیگر نمی بیند و لذا ناچار می شود که بگوید: «غرب باید از معنویت شرق استفاده کند و شرق تا آن جا که می تواند از صنایع غرب».(2)

-------------------