جبر و تفویض و اختیار صفحه 38

پس از وی ششمین پیشوای جهان شیعه حضرت صادق (علیه السلام) در توحید مفضل نمونه هایی را یادآور شده است. در عصر حاضر دانشمند معروف آمریکایی (کرسی موریسن) رئیس پیشین آکادمی علوم نیویورک در کتار ارزنده خود (راز آفرینش) به طور گسترده در این موضوع به بحث و گفتگو پرداخته است. مؤلف مجموع این کتاب را در یک مقاله خلاصه کرده و ترجمه فارسی آن به قلم مهندس ذبیح اللّه دبیر در شماره هفتم سال سوم مجله مکتب اسلام چاپ شده است.

صفحه 71

4-جهان ماده آغاز و پایانی دارد

4-جهان ماده آغاز و پایانی دارد

برهان «حدوث ماده» یکی دیگر از براهین خداشناسی است که ما را به وجود صانع جهان، و پدید آرنده ماده و انرژی رهبری می کند. این برهان از دو مقدمه تشکیل یافته است: 1. جهان ماده و انرژی، حادث و مسبوق به عدم می باشد و محاسبات علمی می گوید: ماده نمی تواند قدیم و ازلی باشد بلکه باید برای پیدایش آن، آغازی تعیین نمود و اگر با بال های اندیشه جلو برویم به نقطه ای می رسیم که دیگر در آنجا از ماده خبری نبوده، و نقطه آغاز پیدایش ماده خواهد بود. 2. هرگاه محاسبات علمی ثابت کرد که ماده حادث است، و

نبوده و پیدا شده است، طبعاً باید محدث و علت پدید آرنده داشته باشد زیرا هرگز ممکن نیست چیزی از عدم بدون علتی که به آن وجود بخشد، پدید آید. در این برهان آنچه مهم است همان مقدمه نخست می باشد و مقدمه دوم یک مسئله فطری و نهادی و از احکام ضروری عقل و خرد می باشد و تا حدی در یکی از براهین خداشناسی (برهان امکان) پیرامون آن توضیحاتی داده شده است.(1) فلاسفه اسلامی از راه براهین عقلی حدوث ماده را ثابت نموده، و در کتاب های فلسفی بیان شده است.(2) روی سخن در این جا با جوانان و افرادی است که علاقه دارند که مسائل توحیدی را نیز از طریق علوم تجربی و آزمایشی بفهمند، از این جهت ما مطالب را از این راه تعقیب می کنیم. نخستین کسی که از راه علوم طبیعی حدوث ماده و انرژی را ثابت کرد و اعلام نمود که جهان آفرینش مسبوق به عدم بوده و آغازی داشته است «اسحاق نیوتن» بود. وی از مطالعات خود چنین نتیجه گرفت که جهان از نظم و ترتیب رو به بی نظمی و انحلال می رود، و روزی فرا می رسد که حرارت تمام اجسام با یکدیگر مساوی و برابر می گردد و بسان ظروف به هم پیوسته مایعات که به هنگام تفاوت سطوح آن، به

1 . به کتاب «راه خداشناسی»نگارش مؤلف، بخش براهین عقلی مراجعه بفرمایید. 2 . به کتاب «راه خداشناسی»نگارش مؤلف، بخش براهین عقلی مراجعه بفرمایید.