ترجمه و شرح خطبه‌ی توحیدیه صفحه 47

صفحه 47

لاهوت، یعنی ذات مجرد غیرمحدود و غیر متناهی است که به اقتضای ذات او حیات و قدرت و علم و اراده ذاتی دارد.

پس افعال او نشان دهنده قدرت و مشیت و علم و حیات نامحدود ذاتی و به ذاته می‌باشد (خ 29)

3 - آنچه حقیقت متأصل و به ذاته و ازلی و أبدی و پایدار مطلق که کوچکترین فقر و ضعف و کمبودی در آن نباشد، ذات مجرد نامحدود مطلق است و آنچه غیر او باشد، همه فقیر و محتاج و ضعیف و محدود بوده و اصالت مطلق ذاتی ندارند.

4 - آنچه در رابطه کنه و جوهر او می‌توانیم درک کنیم، اینست که، کنه و جوهر او جدا از جوهر و ذاتیات موجودات دیگر است و بهر اندازه‌ای که از ذاتیات خلق آگاهی پیدا کنیم و بهر مقداری که در شناسایی آنها تعمق و تحقیق ممکن به جای آوریم، خواهیم فهمید که کنه و جوهر او جدا و مغایر با آنها است.

و این مغایرت و مقابل بودن و جدا گشتن، او را از این حدود و قیود و خصوصیات خلقی تنزیه و تسبیح کرده و تا این اندازه باب معرفت را در مقابل ما باز می‌کند.

آری جوهر او از حد و قید و جسمانیت و ترکب و حدوث منزه است.

5 - و این مغایرت و مباینت او با خلق، ایجاب نمی‌کند که او محدود و مقید باشد، زیرا خداوند در مقابل خلق و در عرض مکان و زمان آنها نیست که خارج کردن مقداری از جسم محدود به زمان یا مکان، موجب محدود شدن دائره محیط دیگری باشد، بلکه در طول آنها است، آن هم در جهت معنوی.

توضیح آنکه، معلوم شد (خ 2) که خداوند متعال از حدود مراتب خلق

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه