- اهداء 1
- مقدمه 2
- جریانی از زندگی امام 3
- مآخذ ما در نقل این خطبهی شریف 4
- اسناد در خطبه شریف 5
- رئیس المحدثین صدوق و خطبه 7
- موارد ضبط خطبه شریف 8
- خصوصیات این رساله 9
- خطبة الرضا فی التوحید 11
- خطبه 01 16
- خطبه 02 18
- خطبه 03 24
- خطبه 04 27
- خطبه 05 31
- خطبه 06 34
- خطبه 07 37
- خطبه 08 39
- خطبه 09 42
- خطبه 10 45
- خطبه 11 49
- خطبه 12 52
- خطبه 13 55
- خطبه 14 58
- خطبه 15 61
- خطبه 16 66
- خطبه 17 72
- خطبه 18 76
- خطبه 19 78
- خطبه 20 81
- خطبه 21 86
- خطبه 22 88
- خطبه 23 92
- خطبه 24 99
- خطبه 25 103
- خطبه 26 107
- خطبه 27 112
- خطبه 28 113
- خطبه 29 116
- خطبه 30 119
- خطبه 31 122
- پاورقی 125
- خطبه 32 125
تموج و اهتزاز هوا، که در فضا حاصل شده و به داخل گوش (صماخ) بر میخورد، حاصل میشود، ولی در وجود پروردگار متعال نوعی مخصوصی است از ادراک و احاطه به أشیاء و معرفت به خصوصیات آنها که از مصادیق علم الهی میشود. إِنَّهُ هُوَ السَّمیعُ الْعَلیمُ - 61/8.
16 - او بینا است، ولی نه چون بینایی ما که محتاج به انعکاس صور أشیاء در باصره و ادراک مغز به وسیله اعصاب چشم باشد و یا به وسیله بینایی قلب و بصیرت باطنی صورت بگیرد.
آری بینایی نیز چون شنوایی نوعی است از احاطه و ادراک خصوصیات موجودات که، تا مربوط میشود به قسمت دیدنیهای طاهری مادی یا معنوی.
و چون خداوند متعال نور مجرد نامحدود و علم او نیز نامحدود و محیط است، قهراً ادراک او به اقتضای علم محیط ذاتی نامتناهی، در مقابل دیدنیها، با ادراک محیط ذاتی و بدون وسائل و وسائط و آلات و جهازات صورت خواهد گرفت.
آری خداوند متعال نور نامحدود و مجرد مطلق و محیط مبهمه أشیاء و موجودات است و هیچ گونه حد و ضعف و عجز و احتیاجی به چیزی یا کمکی یا وسیلهای یا آلتی ندارد و ذات نامحدود او در عین تجرد و تفرد، جامع و مظهر همه صفات جمال و جلال و عظمت و کمال است.
إِنَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ بَصیرٌ – 19/67.
پس این شانزده عنوان از صفات پروردگار متعال است که به نحو اجمال به حقایق آنها اشاره فرموده و هر شخص موحدی میباید به این حقایق توجه کرده و در حد لازم از این صفات (أحد، ظاهر، متجلی، باطن، مباین، قریب، لطیف، موجود، فاعل، مقدر، مدبر، مرید، شائی، مدرک، سمیع، بصیر) آگاهی یابد.