ترجمه و شرح خطبه‌ی توحیدیه صفحه 76

خطبه 18

18 - سَبَقَ الْأَوْقَاتَ کَوْنُهُ وَ الْعَدَمَ وُجُودُهُ وَ الِابْتِدَاءَ أَزَلُهُ،

لغت:

ازل: آن قدیمی است که آغاز و أول و بدئی نداشته باشد.

ابتداء: اختیار بدء و بدء، آغاز هر چیزی است.

ترجمه:

بود او سبقت گرفته است بر ازمنه و اوقات و وجود و هستی او پیش از مرتبه عدمی است که قبل از همه موجودات بود و أزلیت همیشگی او پیش از افتتاح موجودات است.

توضیح:

این سه جمله در مقام ذکر مبانی صفات گذشته است

1 - بود او پیش از صورت گرفتن اوقات و زمان است زیرا زمان از حرکات کرات آسمانی و خصوصیات حرکات آفتاب و زمین و ماه حاصل می‌شود و اینها همه از مصنوعات و مخلوقات پروردگار متعال است.

پس در نتیجه، او زمانی نیست و بعد از زمانی نیست تا حادث و متجدد