- مقدمه ای از نگارنده 1
- تشکر 4
- اشاره 5
- اشاره 12
- آداب 12
- تلاوت 14
- نتیجه و خلاصه بحث 15
- اشاره 16
- طهارت 16
- الف) آداب ظاهری قبل از تلاوت 16
- مسواک زدن 19
- زمان مناسب 24
- استقبال 40
- نیت خالص 42
- توسّل و شفاعت به قرآن و اهل بیت علیهم السلام 46
- دعا 52
- استعاذه 56
- تسمیه 57
- صحت روخوانی 58
- هدف 60
- قرآن مخصوص 61
- آشنائی با رسم و ضبط 62
- ب) آداب ظاهری حین تلاوت 64
- خواندن از روی مصحف ولو این که حافظ قرآن باشد 64
- لحن عربی 66
- اشاره 66
- اوّل: لحن عربی کسره: 68
- دوّم: رعایت لحن عربی صدای الف مدی: 69
- سوّم: تلفظ صحیح عربی آوای ده حرف: 69
- ترتیل 72
- زیباخوانی 76
- وقف و ابتداء 89
- اشاره 89
- وقف در اصطلاح تجوید: 90
- وقف از منظر روخوانی: 93
- پرهیز از قرائات شاذ 94
- توجه به ألفاظ 96
- إنصات 97
- رفع صوت 101
- نوع نشستن 108
- رحل گذاشتن 109
- ج) آداب ظاهری بعد از تلاوت 110
- 1. گفتن: صَدَقَ اللهُ العَلی العَظِیمُ 110
- اشاره 110
- 2. دعاءمخصوص 113
- 3. با احترام و تعظیم، قرآن ها را جمع کردن و در جای مخصوص قرار دادن 121
- اشاره 124
- 1. تخلیه درون از رذائل مانند ریا، تکبر، خودنمایی، خودبزرگ بینی 124
- الف) آداب باطنی قبل از تلاوت 124
- کِبر 125
- ریا 130
- تحلیه درون به پاکی ها و اخلاقیات قرآنی 131
- تجلیه و ظهور روحیات و اخلاقیات 134
- اشاره 135
- 1. حضور قلب، خشوع، خضوع 135
- ب) آداب باطنی هنگام تلاوت 135
- معنای خشوع و خضوع 136
- بررسی روایات در موضوع حضور قلب و خشوع و خضوع: 138
- اشاره 145
- 2. تدبّر و تفکّر 145
- روایات: 149
- اشاره 153
- تأثُّر در اصطلاح علم آداب تلاوت: 153
- 3. تأثُّر 153
- 4. تعظیم 157
- 5. تخصیص 158
- اشاره 158
- تخصیص در اصطلاح علم آداب تلاوت : 159
- 6. تبّری 160
- 7. ترقّی 162
- 1. حفظ حالات هنگام تلاوت، بعد از تلاوت 163
- ج) آداب باطنی بعد از تلاوت 163
- 2. تجلّی اخلاقیات قرآنی 164
- اشاره 167
- قرن سوم: 168
- اشاره 168
- قرن چهارم: 169
- قرن پنجم: 170
- قرن ششم: 172
- قرن هشتم: 172
- قرن دهم: 174
- قرن یازدهم: 175
- اشاره 179
- اشاره 179
- طهارت 179
- نظر علماء درباره وضوء برای قرائت: 180
- حکم مسواک زدن برای تلاوت 182
- بررسی حکم استقبال در تلاوت 182
- حکم گفتن استعاذه قبل از تلاوت 183
- بررسی حکم تسمیه 185
- حکم صحت قرائت از منظر روخوانی و تجوید 187
- حکم لحن عربی، ترتیل، صوت حسن، حزین خوانی 189
- حکم از رو خواندن مصحف ولو این که حافظ قرآن 189
- بررسی حکم تفکر و تدبر و خشوع و خضوع در تلاوت 190
- بررسی حکم تلاوت به قرائات شواذ 191
- حکم انصات 192
- بررسی احکام نساء 192
- بررسی احکام صبیان، مجانین و اخرس 193
- احکام مسّ مصحف، احکام خود مصحف 194
- بررسی احکام لباس قاری و تالی 198
- اشاره 200
سِنَانٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام: قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ أَوْحَی إِلَی مُوسَی بْنِ عِمْرَانَ علیه السلام إِذَا وَقَفْتَ بَینَ یدَی فَقِفْ مَوْقِفَ الذَّلِیلِ الْفَقِیرِ وَ إِذَا قَرَأْتَ التَّوْرَاهَ فَأَسْمِعْنِیهَا بِصَوْتٍ حَزِین. (1)
امام علیه السلام می فرمایند: خداوند متعال به موسی بن عمران، امر کردند که هرگاه در پیش گاه من آمدی، مانند فردی ذلیل و فقیر بایست و زمانی که تورات می خوانی، آن را به صوت حزین بشنوم.
صوت حزین همان صوت همسی و مخفی است.
رحل گذاشتن
یکی دیگر از آداب ظاهری حین قرائت، احترام به خود قرآن است، یعنی قرآن را با احترام حمل کنیم، روی زمین قرار ندهیم. یا بر روی دستان باشد، یا رحل بگذاریم و روی رحل ها را با پارچه سفید بپوشانیم. این گونه آداب محترمانه و به ظاهر ساده، نشان از احترام و عزّت قرآن نزد قاری است.
هرچه بیشتر به قرآن احترام بگذاریم، به خودمان احترام گذاشته ایم. نه قرآن و نه فرستنده آن، به این کارها احتیاج ندارند، بلکه ما هستیم که در روز قیامت به قرآن و شفاعت آن نیاز داریم.
توجه: آداب احترام به قرآن، با توجه به مناطق مختلف، متفاوت است؛ مثلاً در بعضی از نقاط ایران، به جای رحل، میزهای مخصوص با پوشش سبز رنگ می گذارند و در دیگر نقطه کشور، روی میز و صندلی می نشینند و اصلاً رحل نمی گذارند، ازاین رو، نوع آداب برخاسته از عادات، رسوم و وسائل موجود در هر منطقه است.
1- (1) . کافی، جلد2، صفحه615، باب ترتیل القرآن بالصوت الحسن، حدیث6.