- مقدمه ای از نگارنده 1
- تشکر 4
- اشاره 5
- اشاره 12
- آداب 12
- تلاوت 14
- نتیجه و خلاصه بحث 15
- اشاره 16
- الف) آداب ظاهری قبل از تلاوت 16
- طهارت 16
- مسواک زدن 19
- زمان مناسب 24
- استقبال 40
- نیت خالص 42
- توسّل و شفاعت به قرآن و اهل بیت علیهم السلام 46
- دعا 52
- استعاذه 56
- تسمیه 57
- صحت روخوانی 58
- هدف 60
- قرآن مخصوص 61
- آشنائی با رسم و ضبط 62
- ب) آداب ظاهری حین تلاوت 64
- خواندن از روی مصحف ولو این که حافظ قرآن باشد 64
- لحن عربی 66
- اشاره 66
- اوّل: لحن عربی کسره: 68
- دوّم: رعایت لحن عربی صدای الف مدی: 69
- سوّم: تلفظ صحیح عربی آوای ده حرف: 69
- ترتیل 72
- زیباخوانی 76
- وقف و ابتداء 89
- اشاره 89
- وقف در اصطلاح تجوید: 90
- وقف از منظر روخوانی: 93
- پرهیز از قرائات شاذ 94
- توجه به ألفاظ 96
- إنصات 97
- رفع صوت 101
- نوع نشستن 108
- رحل گذاشتن 109
- 1. گفتن: صَدَقَ اللهُ العَلی العَظِیمُ 110
- ج) آداب ظاهری بعد از تلاوت 110
- اشاره 110
- 2. دعاءمخصوص 113
- 3. با احترام و تعظیم، قرآن ها را جمع کردن و در جای مخصوص قرار دادن 121
- اشاره 124
- الف) آداب باطنی قبل از تلاوت 124
- 1. تخلیه درون از رذائل مانند ریا، تکبر، خودنمایی، خودبزرگ بینی 124
- کِبر 125
- ریا 130
- تحلیه درون به پاکی ها و اخلاقیات قرآنی 131
- تجلیه و ظهور روحیات و اخلاقیات 134
- 1. حضور قلب، خشوع، خضوع 135
- اشاره 135
- ب) آداب باطنی هنگام تلاوت 135
- معنای خشوع و خضوع 136
- بررسی روایات در موضوع حضور قلب و خشوع و خضوع: 138
- اشاره 145
- 2. تدبّر و تفکّر 145
- روایات: 149
- 3. تأثُّر 153
- تأثُّر در اصطلاح علم آداب تلاوت: 153
- اشاره 153
- 4. تعظیم 157
- 5. تخصیص 158
- اشاره 158
- تخصیص در اصطلاح علم آداب تلاوت : 159
- 6. تبّری 160
- 7. ترقّی 162
- 1. حفظ حالات هنگام تلاوت، بعد از تلاوت 163
- ج) آداب باطنی بعد از تلاوت 163
- 2. تجلّی اخلاقیات قرآنی 164
- اشاره 167
- قرن سوم: 168
- اشاره 168
- قرن چهارم: 169
- قرن پنجم: 170
- قرن هشتم: 172
- قرن ششم: 172
- قرن دهم: 174
- قرن یازدهم: 175
- اشاره 179
- اشاره 179
- طهارت 179
- نظر علماء درباره وضوء برای قرائت: 180
- بررسی حکم استقبال در تلاوت 182
- حکم مسواک زدن برای تلاوت 182
- حکم گفتن استعاذه قبل از تلاوت 183
- بررسی حکم تسمیه 185
- حکم صحت قرائت از منظر روخوانی و تجوید 187
- حکم لحن عربی، ترتیل، صوت حسن، حزین خوانی 189
- حکم از رو خواندن مصحف ولو این که حافظ قرآن 189
- بررسی حکم تفکر و تدبر و خشوع و خضوع در تلاوت 190
- بررسی حکم تلاوت به قرائات شواذ 191
- حکم انصات 192
- بررسی احکام نساء 192
- بررسی احکام صبیان، مجانین و اخرس 193
- احکام مسّ مصحف، احکام خود مصحف 194
- بررسی احکام لباس قاری و تالی 198
- اشاره 200
لاُکْرِمَنَّ الْیوْمَ مَنْ أَکْرَمَکَ وَ لاُهِینَنَّ مَنْ أَهَانَک. (1)
خداوند متعال در روز قیامت می فرماید: گرامی می دارم کسی را که به تو احترام بگذارد و سبک می شمارم کسی که به تو اهانت کند.
یکی از اهانت های مسلّم به قرآن، این است که آن را در ظرفی آلوده قرار دهیم. حال، اگر درون انسان پر از رذایل باشد و در این حال، قرآن بخوانیم، قرآن را کنار کثیفی ها قرار داده ایم و این اهانت به قرآن است. ازاین رو، قبل از قرائت قرآن شایسته است درون را از ناپاکی ها خالی کنیم. در زمینه دوری از راذیل، روایات متعددی وارد شده است.
کِبر
اولین رذیله اخلاقی که مورد بررسی قرار می دهیم، کبر است.
کِبر و کُبر بر وزن عِنب و قُفل، به معنای بزرگی، و معادل فارسی آن غُرور است. (2)
کِبر در لغت از ریشه کبیر گرفته شده است و بر اوزان مختلف، معانی متفاوت می دهد، ولی تمام معانی مذکور، به معنای اولیه باز می گردد که همان عظمت و بزرگی است.
در روایات زیادی از این رذیله اخلاقی به بدی یاد شده است.
مثلاً در روایت آمده است:
مُحَمَّدُ بْنُ یعْقُوبَ عَنْ عَلِی بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ یونُسَ عَنْ أَبَانٍ عَنْ حُکَیمٍ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّه علیه السلام عَنْ أَدْنَی الإِلْحَادِ قَالَ إِنَّ الْکِبْرَ أَدْنَاهُ. (3)
1- (1) . محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج2، ص602، حدیث14، کتاب فضل القرآن.
2- (2) . قاموس القرآن، جلد7، صفحه73.
3- (3) . محمد بن حسن حرّ عاملی، وسائل الشیعه، ج15، ص374، در بَابُ تَحْرِیمِ التَّکَبُّرِ، ابواب جهاد النفس، کتاب جهاد، حدیث1.