- مقدمه ای از نگارنده 1
- تشکر 4
- اشاره 5
- اشاره 12
- آداب 12
- تلاوت 14
- نتیجه و خلاصه بحث 15
- طهارت 16
- اشاره 16
- الف) آداب ظاهری قبل از تلاوت 16
- مسواک زدن 19
- زمان مناسب 24
- استقبال 40
- نیت خالص 42
- توسّل و شفاعت به قرآن و اهل بیت علیهم السلام 46
- دعا 52
- استعاذه 56
- تسمیه 57
- صحت روخوانی 58
- هدف 60
- قرآن مخصوص 61
- آشنائی با رسم و ضبط 62
- خواندن از روی مصحف ولو این که حافظ قرآن باشد 64
- ب) آداب ظاهری حین تلاوت 64
- لحن عربی 66
- اشاره 66
- اوّل: لحن عربی کسره: 68
- سوّم: تلفظ صحیح عربی آوای ده حرف: 69
- دوّم: رعایت لحن عربی صدای الف مدی: 69
- ترتیل 72
- زیباخوانی 76
- اشاره 89
- وقف و ابتداء 89
- وقف در اصطلاح تجوید: 90
- وقف از منظر روخوانی: 93
- پرهیز از قرائات شاذ 94
- توجه به ألفاظ 96
- إنصات 97
- رفع صوت 101
- نوع نشستن 108
- رحل گذاشتن 109
- ج) آداب ظاهری بعد از تلاوت 110
- اشاره 110
- 1. گفتن: صَدَقَ اللهُ العَلی العَظِیمُ 110
- 2. دعاءمخصوص 113
- 3. با احترام و تعظیم، قرآن ها را جمع کردن و در جای مخصوص قرار دادن 121
- 1. تخلیه درون از رذائل مانند ریا، تکبر، خودنمایی، خودبزرگ بینی 124
- الف) آداب باطنی قبل از تلاوت 124
- اشاره 124
- کِبر 125
- ریا 130
- تحلیه درون به پاکی ها و اخلاقیات قرآنی 131
- تجلیه و ظهور روحیات و اخلاقیات 134
- اشاره 135
- 1. حضور قلب، خشوع، خضوع 135
- ب) آداب باطنی هنگام تلاوت 135
- معنای خشوع و خضوع 136
- بررسی روایات در موضوع حضور قلب و خشوع و خضوع: 138
- اشاره 145
- 2. تدبّر و تفکّر 145
- روایات: 149
- 3. تأثُّر 153
- اشاره 153
- تأثُّر در اصطلاح علم آداب تلاوت: 153
- 4. تعظیم 157
- اشاره 158
- 5. تخصیص 158
- تخصیص در اصطلاح علم آداب تلاوت : 159
- 6. تبّری 160
- 7. ترقّی 162
- ج) آداب باطنی بعد از تلاوت 163
- 1. حفظ حالات هنگام تلاوت، بعد از تلاوت 163
- 2. تجلّی اخلاقیات قرآنی 164
- اشاره 167
- قرن سوم: 168
- اشاره 168
- قرن چهارم: 169
- قرن پنجم: 170
- قرن هشتم: 172
- قرن ششم: 172
- قرن دهم: 174
- قرن یازدهم: 175
- اشاره 179
- اشاره 179
- طهارت 179
- نظر علماء درباره وضوء برای قرائت: 180
- بررسی حکم استقبال در تلاوت 182
- حکم مسواک زدن برای تلاوت 182
- حکم گفتن استعاذه قبل از تلاوت 183
- بررسی حکم تسمیه 185
- حکم صحت قرائت از منظر روخوانی و تجوید 187
- حکم از رو خواندن مصحف ولو این که حافظ قرآن 189
- حکم لحن عربی، ترتیل، صوت حسن، حزین خوانی 189
- بررسی حکم تفکر و تدبر و خشوع و خضوع در تلاوت 190
- بررسی حکم تلاوت به قرائات شواذ 191
- حکم انصات 192
- بررسی احکام نساء 192
- بررسی احکام صبیان، مجانین و اخرس 193
- احکام مسّ مصحف، احکام خود مصحف 194
- بررسی احکام لباس قاری و تالی 198
- اشاره 200
ولی در غیر آن ها، فقط قرائت به کار می رود. در قرآن، کلمه تلاوت به همین معنایی که بیان شد، به کار رفته است. در سوره شمس آمده است:
وَ الشَّمْسِ وَ ضُحاها* وَ الْقَمَرِ إِذا تَلاها* وَ النَّهارِ إِذا جَلاّها* وَ اللَّیْلِ إِذا یَغْشاها . (1)
تَلاها به معنی از پی آمدن است، مراد پشت سر هم بودن این دو مظهر کون است. آفتاب با نور افشانی رو می کند. پس از غروب، ماه پشت سر آن ظاهر شده، نور می پاشد. و در پی آن، روز می آید. و آنگاه شب، جانشین روز شده، آفتاب را می پوشاند. ضمیر «ها» در هر چهار آیه، راجع به «اَلشَّمْسِ» است و این، معنای در پی هم بودن را می رساند. (2)
نتیجه و خلاصه بحث
قرائت و تلاوت دو کلمه مترادف هستند یکی عام و دیگری خاص. در مفهوم، تلاوت علاوه بر معنای قرائت، معنای تبعیت و پیروی و پی گیری هم دارد.
ازاین رو مناسب است در مورد قرآن، ادعیه و کتب آسمانی بگوئیم تلاوت، نه قرائت؛ مثلاً در محافل قرآنی بگوئیم گوش جان فرا می دهیم به تلاوت قرآن، چرا که این کلمه دارای یک معنای معنوی بالا و علو نسبت به قرائت است.
1- (1) . شمس، آیات1 الی4.
2- (2) . علی اکبر قرشی، قاموس قرآن، ج1، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ ششم،1412ق، ص278.