- مقدمه 1
- اشاره 7
- بخش اوّل کلیات 7
- آشنایی با آقای دکتر قفاری 8
- فصل اوّل: آشنایی با آثار آقای قفاری 8
- مقدمه 8
- فصل دوم: ابن تیمیه 11
- اشاره 11
- نظرات موافقان او 12
- نظرات مخالفان او 13
- برخی از فتاوای ابنتیمیه 18
- اما در فروعات فقهی 19
- اما در اعتقادات 19
- اشارهای به برخی از دروغهای ابنتیمیه 21
- ناصبی بودن ابنتیمیه 23
- فصل سوم: معنای «ناصبی» 24
- اشاره 24
- و اما معنی اصطلاحی «ناصبی» 25
- فصل چهارم: محمدبن عبدالوهاب 35
- فصل پنجم: سلفیگری 38
- اشاره 50
- فصل ششم: میزان اعتبار کتابهای حدیثی شیعه 50
- 1- کافی 51
- 2- من لایحضره الفقیه 52
- 3 و 4- تهذیب الاحکام، الاستبصار فیما اختلف من الاخبار 53
- 5- بحارالانوار 54
- 6- وسائل الشیعه 55
- 7- مستدرک الوسائل 56
- فصل هفتم: میزان اعتبار کتابهای حدیثی اهل سنت 58
- اشاره 58
- 1- صحیح بخاری 58
- 2- صحیح مسلم 61
- 3- مسند احمد بن حنبل (164- 241 ق.) 63
- نتیجه بحث 64
- اشاره 65
- بخش دوم: توحید در الوهیت یا توحید عبادی 65
- مقدمه 66
- اشاره 66
- اهمیت ویژه بحث از توحید عبادی 67
- توحید در الوهیت از نظر لغت 70
- «توحید الالوهیة یا توحید الالهیة» 71
- عبادت از نظر لغت و اصطلاح 72
- معنی اصطلاحی «عبادت» 74
- جایگاه بحث «توحید در الوهیت» 79
- مشرکین و توحید در عبادت 83
- معنی کلمه طیبه «لا اله الّا اللَّه» 85
- دلیل توحید عبادی 87
- شرک 92
- شرک از دیدگاه قرآن و حدیث 92
- شرک عرب جاهلی 95
- علل و عوامل گرایش به شرک در عبادت 98
- انواع شرک 99
- ملاک توحید و شرک 102
- سجده برای غیر خداوند 105
- بدترین نوع شرک 109
- اشاره 112
- فصل اوّل: آیات توحید و ولایت ائمه علیهم السلام 112
- نقد و بررسی 116
- نقد و بررسی 117
- نقد و بررسی 119
- فصل دوم: شرط قبولی اعمال 124
- فصل سوم: واسطه بین خدا و خلق 129
- اشاره 129
- زیارت 130
- تحلیل فلسفی یا دلیل عقلی بر مسأله زیارت 131
- زیارت قبور در قرآن کریم 133
- زیارت قبور در سنت 134
- زیارت قبور در نظر فقها 135
- توسل و استغاثه 140
- و امّا دیدگاه وهابیان 143
- به نظر وهابیان 145
- حکم استغاثه 151
- شکل و صورت استغاثه 153
- نقد و بررسی ادله وهابیان بر عدم جواز توسل 154
- اشاره 162
- فصل چهارم: واسطه بودن ائمه علیهم السلام 162
- * مسأله اوّل: هدایتی بر مردم جز بوسیله ائمه علیهم السلام نیست 165
- نقد و بررسی 165
- اشاره 165
- * مسأله دوم: دعا با نام ائمه علیهم السلام 166
- اشاره 166
- نقد و بررسی 167
- نقد و بررسی 169
- نقد و بررسی 170
- نقد و بررسی 171
- نقد و بررسی 173
- اشاره 173
- مسأله سوم: استغاثه به ائمه علیهم السلام 173
- مسأله چهارم: حج به مشاهد ائمه علیهم السلام 176
- نقد و بررسی 176
- اشاره 176
- زیارت کربلا در روز عرفه 179
- نقد و بررسی 180
- افضل اعمال 182
- برتری کربلا از کعبه معظمه! 183
- نقد و بررسی 184
- نزول فرشتگان بر زوار قبر امام حسین علیه السلام 186
- مناسک مشاهد یا آداب و اعمال زیارت 188
- طواف به ضریح 190
- نقد و بررسی 191
- نماز خواندن نزد ضریح 192
- پاسخ 193
- افتادن یا سجود بر قبر و بوسیدن آن 193
- قبله قرار دادن قبر 195
- نقد و بررسی 195
- رویکرد انتقادی به مسأله مشاهد مشرفه 196
- نقد و بررسی 197
- فصل پنجم: اختیار حلال و حرام بهدست امام است 199
- اشاره 199
- اقسام تفویض 200
- ولایت تشریعی یا تفویض تشریع احکام 200
- نقد و بررسی 200
- کلمات علمای شیعه در مورد تفویض در تشریع 208
- اشاره 217
- فصل ششم: شفا بودن تربت قبر امام حسین علیه السلام 217
- نقد و بررسی 218
- تحلیل عقلی مسأله تربت 219
- نقد و بررسی 222
- اشاره 222
- فصل هفتم: دعا کردن شیعیان به طلسم و استغاثه به مجهول 222
- اشاره 226
- فصل هشتم: استخاره 226
- نقد و بررسی 227
- توضیحی درباره استخاره 230
- اشاره 234
- بخش سوم: توحید در ربوبیت 234
- مقدمه 235
- اشاره 235
- توحید در خالقیت 236
- توحید در ربوبیت 238
- نقد و بررسی 244
- اشاره 246
- فصل اوّل: ربّ یعنی امام 246
- نقد و بررسی 247
- اشاره 249
- فصل دوم: دنیا و آخرت از نظر امام 249
- نقد و بررسی 249
- فصل سوم: نسبت دادن حوادث جهان به ائمه علیهم السلام 252
- اشاره 252
- نقد و بررسی 253
- نقد کلمات آقای قفاری 255
- اشاره 259
- فصل چهارم: حلول جزء الهی در ائمه علیهم السلام 259
- نقد و بررسی 260
- اشاره 266
- فصل پنجم: اعتقاد به تأثیر شب و روز در سود و زیان 266
- بررسی و نقد کلام آقای قفاری 268
- بخش چهارم: توحید در اسماء و صفات 271
- اشاره 271
- اشاره 272
- مقدمه 272
- تفاوت تفسیر و تأویل قرآن 273
- نمونههایی از تأویل در وهابیان 281
- جری و تطبیق 285
- اشاره 290
- فصل اوّل: اعتقاد به تجسیم 290
- نقد و بررسی 291
- هشام بن حکم و عقیده به تجسیم 293
- اعتقاد به تشبیه و تجسیم در نظریه ابنتیمیه امام و مقتدای وهابیان 298
- آیاتی که مستمسّک قائلان به تشبیه قرار گرفتهاند 300
- احادیث تشبیه 303
- اشاره 310
- فصل دوم: تعطیل 310
- مسأله خلق قرآن: آیا قرآن حادث است یا قدیم؟ 321
- دلیل شیعه بر حدوث قرآن 324
- قرآن حادث است ولی مخلوق نیست 325
- و امّا روایات اهلبیت علیهم السلام 327
- اعتقاد شیعیان به حادث بودن قرآن 328
- نقد و بررسی 329
- تأویل روایات دال بر «مخلوق نبودن قرآن» 331
- تکلم خداوند با حضرت موسی علیه السلام 335
- مسأله رؤیت 340
- دلیل نفی رؤیت 341
- نقد و بررسی کلام آقای قفاری 343
- نزول ربّ 346
- نقد و بررسی 347
- نقد و بررسی کلام آقای قفاری 351
- فصل سوم: توصیف ائمه علیهم السلام به اسماء و صفات الهی 353
- اشاره 353
- ائمه علیهم السلام و اسماء الهی 353
- مسأله علم غیب 362
- نقد و بررسی 362
- فصل چهارم: ادعای تحریف قرآن برای اثبات مذهب تعطیل 368
- اشاره 370
- بخش پنجم: ایمان و ارکان آن 370
- اشاره 371
- فصل اوّل: ایمان 371
- نقد و بررسی 375
- اشاره 375
- مسأله اول: مفهوم ایمان نزد شیعه 375
- نقد و بررسی 377
- اشاره 377
- مسأله دوم: شهادت ثالثه 377
- اشاره 378
- مسأله سوم: ارجاء یا تأخیر عمل 378
- نقد و بررسی 379
- مسأله چهارم: وعد 382
- اشاره 382
- نقد و بررسی 383
- نقد و بررسی 385
- مسأله پنجم: وعید 385
- اشاره 385
- ایمان به فرشتگان 388
- اشاره 388
- فصل دوم: ارکان ایمان 388
- اشاره 388
- نقد و بررسی 389
- اشاره 392
- ایمان به کتابهای آسمانی 392
- نقد و بررسی 394
- مصحف فاطمه علیها السلام 395
- چند نکته درباره «مصحف فاطمه» 397
- مسأله لوح فاطمه علیها السلام 399
- ایمان به پیامبران علیهم السلام 400
- اشاره 400
- نقد و بررسی 401
- معجزه 405
- ایمان به آخرت 407
- اشاره 407
- دلیل نقلی بر مسأله رجعت 408
- نقد و بررسی 408
- اشاره 413
- ایمان به قدر 413
- نقد و بررسی 414
- خاتمه 421
- کتابنامه 423
دین دانشگاه محمدبن سعود عربستان است ضرورت داشت که نقد بخش توحید و شرک آن به عنوان موضوع این رساله در رشته فلسفه و حکمت اسلامی قرار گرفته و به این وسیله گامی کوچک در انجام وظیفه خود در دفاع از دین و مذهب برداشته و به حلّ یکی از مشکلات جهان اسلام کمک کرده باشم، مشکلاتی که آقای دکتر محمد سعید رمضان بوطی میگوید: «امروز بزرگترین مشکل جهان اسلام اختلافاتی است که جماعت سلفیه ایجاد کردهاند».(1) در مقدمه این رساله چند نکته مورد اشاره قرار میگیرد.
1- اتحاد مسلمانان برای ما بسیار مهم است و سفارش قرآن و ائمه معصومین علیهم السلام به آن بوده است و دوست داریم که تلاش شود اختلاف مسلمانان کمتر گردد. هدف این رساله تنها بحث علمی و اثبات این نکته است که شیعیان کافر و مشرک نیستند و این نقد و بررسیها تنها موجب میشود که حق روشن گرددو «حیاة العلم بالنقد و الردّ». دفاع از مذهب نیز هرگز به معنی دامنزدن به اختلافات نیست، گرچه آقای قفاری در این کتاب صدها بار- بدون مبالغه- نسبت کفر و شرک و زندقه و گمراهتر از یهود را به شیعه داده و واقعاً شیعیان را مشرک و دارای احکام مشرک از قبیل نجاست و جواز قتال(2) دانسته و با صراحت میگوید مذهب شیعه، دینی غیر از دین اسلام است و ابن تیمیه که امام و مقتدای مؤلف این کتاب است نیز گفته: «نمازخواندن پشت سر امام جماعت شیعی جایز نیست و عیادت مریضان آنان و حضور در تشییع جنازه آنان جایز نیست و این را انکار منکر میداند»(3) اما در مذهب شیعه سفارش به حضور در جماعت اهل سنت و عیادت مریضان و تشییع جنازه آنان شده است، زیرا به نظر ما همه مسلمانان اعم از شیعه و اهل سنت اعضا و شاخههای مختلف یک دین بوده و کسی که در مسأله امامت یا توسل و نذر و ... با ما همعقیده نباشد اگر اصول کلی اسلام را قبول داشته باشد او را هرگز متهم به کفر و شرک نمیکنیم.
1- «السلفیة مرحلة زمینة مبارکة لامذهب الاسلامی» ص 245
2- «اصول مذهب الشیعة الامامیة» ج 3، ص 1263
3- «منهاج السنة النبویة» ج 1، ص 63