اعجاز قرآن و مصونیت از تحریف صفحه 16

4. «معجزین»: أُولئِکَ لَمْ یَکُونُوا مُعْجِزِینَ فِی الْأَرْضِ وَ ما کانَ لَهُمْ مِنْ دُونِ اللّهِ مِنْ أَوْلِیاءَ 1 ;

5. «یعجزون»: وَ لا یَحْسَبَنَّ الَّذِینَ کَفَرُوا سَبَقُوا إِنَّهُمْ لا یُعْجِزُونَ 2 .

شایان ذکر است که «معجزه اصطلاحی» در قرآن، تحت عناوین آیه، برهان، بینه، بصائر و... به کار رفته است.

اعجاز در اصطلاح

مفسران و دانشمندان قرآن پژوه و نیز متکلمان اسلامی برای اصطلاح اعجاز، تعاریف گوناگونی ارائه نموده اند که پاره ای از مهم ترین آنها بیان می شود:

1. معجزه امری است خارق العاده که با ادعای نبوّت مطابقت داشته و همراه با تحدّی است (1)؛ 2. اعجاز کاری است که پیامبران برگزیده الهی که مدّعی منصب نبوّت از جانب خداوند هستند، ارائه می نمایند؛ به گونه ای که خرق نوامیس طبیعی نموده، دیگران از آوردن مانند آن ناتوان باشند و آن چیز که معجزه نامیده می شود، خود شاهدی بر صدق ادّعای آنان است... (2)؛ 3. معجزه، محقق نمودن و عملی کردن چیزی است که تحقق آن امری عادی نیست و یا سلب و نفی چیزی است که عادی بوده است; البته باید در اعجاز، کاری رخ دهد که خارق عادت بوده، مطابق با همان ادّعای اولیه او نیز باشد. (3)

4. «امر خارق العاده، مقرون بالتحدّی، مصون عن المعارضه»؛ معجزه کاری خارق العاده، مافوق توان بشری و همراه با تحدّی و معارضه طلبی است; ضمن آن که نظیر و مانندی برای آن وجود ندارد (4).

1- (3) . مجمع البحرین، فخرالدین الطریحی، ج2، ص126، مادّه «ع ج ز».
2- (4) . البیان فی تفسیر القرآن، سید ابوالقاسم خوئی، ص33.
3- (5) . کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد، ص275.
4- (6) . الاتقان فی علوم القرآن، جلال الدین سیوطی، ج4، ص3.