اعجاز قرآن و مصونیت از تحریف صفحه 26

جاودانگی تحدّی قرآن در کنار اعجاز

اعجاز «قرآن» جاودانه است و تحدّی آن نیز هماهنگ با اعجاز، همیشگی است; ولی برخی چنین گمان برده اند که تحدّی «قرآن» مخصوص صدر اسلام است. به اعتقاد این گروه، «قرآن» همیشه معجزه بوده، امّا امروزه مقرون به تحدّی نیست و دیگر هماورد نمی طلبد. از جمله خانم دکتر عایشه بنت الشاطی (نویسنده و قرآن پژوه معاصر مصری) بر این باور است که «ما امروزه به اعجاز «قرآن» استدلال می کنیم؛ ولی تحدّی قائم نیست» (1).

وی عقیده دارد که «قرآن» به گونه ای نیست که حتّی در این دوران نیز کسی نتواند مانند آن را ارائه دهد؛ بلکه ممکن است مقاله ای در حدّ بالای فصاحت و بلاغت باشد و با «قرآن» همآوردی کند.

نقد نظریه بنت الشاطی

این نویسنده چند نکته را از نظر دور داشته است:

1. ارزش معجزات به این است که بشر در هیچ عصری نتواند مانند آن را بیاورد؛

2. وی تصوّر کرده که اعجاز «قرآن» تنها در فصاحت و بلاغت آن است; حال آن که اعجاز «قرآن» جنبه های گوناگونی دارد. هنگامی که «قرآن» می گوید «گفتاری مانند این بیاورید»، محتوای رفیع و بیان زیبا را در نظر دارد و تنها الفاظ زیبا و فصاحت و بلاغت را مطرح نمی کند؛

3. مسئلهْ همیشگی بودن ناتوانی انسان در همانند آوری، در «قرآن» اعلام شده است: قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَ الْجِنُّ عَلی أَنْ یَأْتُوا بِمِثْلِ هذَا الْقُرْآنِ لا یَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَ لَوْ کانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِیراً؛ 2

4. بنت الشاطی مسئله اعجاز قرآن را تجربه نکرده است. عبدالله درّاز در این زمینه می نویسد:

هرکس شبهه ای در اعجاز «قرآن» دارد و آوردن نظیر آن را ممکن می داند، می تواند