- اشاره 1
- پیشگفتار 1
- سخنی با دانش پژوهان عزیز 2
- سخنی با اساتید محترم 3
- بخش اول: اعجاز قرآن 4
- اشاره 4
- اهمیت و جایگاه اعجاز قرآن 5
- 1. کلیات 5
- اشاره 5
- تعریف اعجاز قرآن 5
- اشاره 5
- د) اعجاز قرآن و معارف آن 6
- ب) اعجاز قرآن و نبوت پیامبراکرم (صلی الله علیه و آله) 6
- الف) اعجاز قرآن و وجود خداوند 6
- ج) اعجاز قرآن و عدم تحریف آن 6
- کتاب شناسی اعجاز قرآن 7
- آثار پیشینیان درباره اعجاز قرآن 8
- چکیده 10
- پرسش 11
- منابع مطالعه و پژوهش 12
- اشاره 13
- مقدمه 13
- تاریخچه کاربرد واژه معجزه و اعجاز 13
- 2. تعاریف و مفاهیم 13
- اعجاز در لغت 14
- کاربرد قرآنی اعجاز 15
- اعجاز در اصطلاح 16
- شرایط و ویژگی های اعجاز 17
- ویژگی های دیگر قرآن 18
- برترین معجزه 18
- چکیده 19
- پرسش 20
- منابع مطالعه و پژوهش 20
- اشاره 21
- تحدّی در اصطلاح 21
- تحدّی در لغت 21
- 3. تحدّی قرآن 21
- اشاره 22
- آیات تحدّی و سیر نزول آنها 22
- الف) تحدّی در مکه 22
- ب) تحدّی در مدینه 23
- تحدّی در برتری سخن 25
- نقد نظریه بنت الشاطی 26
- جاودانگی تحدّی قرآن در کنار اعجاز 26
- چکیده 27
- منابع مطالعه و پژوهش 28
- پرسش 28
- اشاره 29
- 4. اعجاز قرآن از نگاه معصومین (علیهم السلام) 29
- مقدمه 29
- پیامبر اعظم (صلی الله علیه و آله) و قرآن 29
- اعجاز قرآن از منظر علی (علیه السلام) 30
- قرآن از منظر حضرت زهرا (علیها السلام) 32
- قرآن از منظر امام حسن مجتبی (علیه السلام) 33
- امام حسین (علیه السلام) و قرآن 33
- امام سجاد (علیه السلام) 34
- امام باقر (علیه السلام) 35
- امام صادق (علیه السلام) 35
- امام کاظم (علیه السلام) 36
- امام رضا (علیه السلام) 36
- امام جواد (علیه السلام) 37
- امام عسکری (علیه السلام) 37
- امام هادی (علیه السلام) 37
- چکیده 38
- امام عصر (عج) 38
- پرسش 39
- منابع مطالعه و پژوهش 40
- 5. اذعان مشرکان نسبت به اعجاز قرآن 41
- 1. ولید بن مغیره 41
- اشاره 41
- مقدمه 41
- 2. طفیل بن عمروالدوسی 43
- 3. نضربن حارث 44
- 4. عتبه بن ربیعه 45
- 5. انیس بن جناده 46
- پرسش 47
- چکیده 47
- منابع مطالعه و پژوهش 48
- مقدمه 49
- اشاره 49
- 1. شیخ مفید 49
- 6. اعجاز قرآن از نگاه دانشمندان شیعه 49
- 2. شیخ طوسی 50
- 3. محمدباقر مجلسی 51
- 5. علاّمه طباطبایی (رضی الله عنه) 53
- 4. علاّمه بلاغی 53
- 6. آیه الله خوئی (رضی الله عنه) 55
- 7. امام خمینی (رحمه الله) 56
- چکیده 57
- پرسش 58
- منابع مطالعه و پژوهش 58
- اشاره 59
- 7. اعجاز قرآن از نگاه علمای اهل سنّت 59
- 1. خطّابی 59
- 3. جرجانی 60
- 2. باقلانی 60
- 4. فخر رازی 61
- 5. زرکشی 62
- 6. سیوطی 63
- 7. رافعی 64
- چکیده 65
- منابع مطالعه و پژوهش 66
- پرسش 66
- مقدمه 67
- اشاره 67
- 8. وجوه اعجاز قرآن (شخصیت پیامبر (صلی الله علیه و آله) 67
- ویژگی امّی بودن پیامبر (صلی الله علیه و آله) 69
- امی بودن پیامبر از منظر روایات 72
- اشاره 72
- نقد و بررسی 73
- جریان حدیبیه 73
- چکیده 76
- پرسش 76
- منابع مطالعه و پژوهش 77
- ابعاد اعجاز بیانی قرآن 78
- اشاره 78
- 9. وجوه اعجاز قرآن (اعجاز بیانی) 78
- مقدمه 78
- مهم ترین بخش های اعجاز بیانی 79
- اشاره 79
- الف) گزینش کلمات 80
- ب) سبک و شیوه بیان 81
- ج) نظم آهنگ قرآن 82
- د) وحدت موضوعی (تناسب معنوی آیات) 84
- ه-) نکته ها و ظرافت ها 86
- چکیده 87
- پرسش 88
- منابع مطالعه و پژوهش 89
- 10. وجوه اعجاز قرآن (معارف عالی) 90
- اشاره 90
- مقدمه 90
- معارف 91
- قداست مقام انبیا (علیهم السلام) 93
- احکام 93
- جامعیت احکام اسلامی 95
- چکیده 97
- منابع مطالعه و پژوهش 98
- پرسش 98
- 11. وجوه اعجاز قرآن (خبرهای غیبی) 99
- مقدمه 99
- اشاره 99
- اشاره 101
- 1. خبر پیروزی رومیان بر ایرانیان 101
- شأن نزول 101
- 2. خبر پیروزی مسلمانان در جنگ بدر 102
- 3. وعده بازگشت پیروزمندانه به مکه 103
- 5. پیروزی دین اسلام بر دیگر ادیان 104
- 4. وعده ی حفاظت از قرآن 104
- چکیده 106
- پرسش 106
- منابع مطالعه و پژوهش 107
- 12. وجوه اعجاز قرآن (هماهنگی و عدم وجود اختلاف) 108
- اشاره 108
- موجبات اختلاف 110
- چکیده 114
- پرسش 114
- منابع مطالعه و پژوهش 115
- اشاره 116
- 13. وجوه اعجاز قرآن (اعجاز علمی) 116
- نمونه هایی از اشارات علمی در قرآن 117
- اشاره 117
- 1. رتق و فتق امور آسمانها و زمین 117
- 2. نقش کوه ها در استواری زمین 118
- 3. دشواری تنفّس با افزایش ارتفاع 119
- 4. آب؛ منشأ حیات 121
- 5. پوشش هوایی حافظ زمین 122
- چکیده 123
- پرسش 124
- منابع مطالعه و پژوهش 124
- اشاره 126
- 14. وجوه اعجاز قرآن (نظریه صرفه) 126
- مقدمه 126
- دلیل قرآنی قائلین به «صرفه» 126
- تفسیرهای سه گانه در تبیین دیدگاه «صرفه» 127
- «صرفه» از نگاه ابن حزم 128
- نقد رأی ابن حزم 129
- دیدگاه سید مرتضی 129
- نقد رأی سید مرتضی 129
- تفتازانی 130
- دلایل مخالفان دیدگاه «صرفه» 130
- زملکانی 130
- شهرستانی 131
- قاضی ابوبکر 131
- چکیده 132
- منابع مطالعه و پژوهش 133
- پرسش 133
- اشاره 134
- مقدمه 134
- 15. معارضان اعجاز قرآن 134
- 1. مسیلمه کذّاب 134
- 2. عبدالله بن مقفع 136
- 3. سجاح بنت حارث تمیمیه 138
- 4. ابو العلاء معری 138
- 5. ابوالطیب متنبّی 139
- تحلیل 139
- چکیده 140
- منابع مطالعه و پژوهش 141
- پرسش 141
- اشاره 142
- بخش دوم: صیانت قرآن از تحریف 142
- اشاره 143
- 1. کلیات 143
- مقدمه 143
- منشأ پیدایش شبهه تحریف 144
- کتاب شناسی تحریف 146
- کتاب شناسی خاصّ تحریف 147
- چکیده 148
- پرسش 149
- منابع مطالعه و پژوهش 150
- 2. تعاریف و مفاهیم 151
- اشاره 151
- تحریف در لغت 151
- تحریف در اصطلاح 153
- اقسام تحریف 154
- نکته اوّل 156
- نکته دوَم 156
- چکیده 157
- منابع مطالعه و پژوهش 158
- پرسش 158
- اشاره 159
- مقدمه 159
- 3. دیدگاه عالمان شیعه 159
- شیخ صدوق 160
- شیخ طوسی 161
- شیخ مفید 161
- علاّمه حلّی (رحمه الله) 162
- علاّمه طبرسی 162
- شیخ بهائی 163
- محقّق اردبیلی 163
- سید بن طاووس 163
- شیخ الفقهاء کاشف الغطاء 164
- ملاّ محسن فیض کاشانی 164
- محقّق تبریزی 165
- آیه الله خوئی 166
- علاّمه طباطبایی 166
- امام خمینی (رحمه الله) 167
- چکیده 168
- پرسش 168
- منابع مطالعه و پژوهش 169
- 4. دیدگاه عالمان سنّی درباره مسئلهْ تحریف 170
- اشاره 170
- ابوالحسن اشعری 170
- مقدمه 170
- عبدالله درّاز (معاصر) 171
- محمد مدنی (معاصر) 171
- تیجانی سماوی (معاصر) 172
- رحمت الله هندی 173
- تهمت های ناروا 174
- چکیده 176
- پرسش 177
- منابع مطالعه و پژوهش 178
- اشاره 179
- مقدمه 179
- حکم بدیهی عقل 179
- 5. ادلّه نفی تحریف (دلایل عقلی) 179
- دلیل تواتر (ضرورت تواتر متن قرآن) 181
- ناسازگاری تحریف با اعجاز قرآن 182
- پاسخ شبهه ی مذکور 184
- شبهه 184
- چکیده 185
- پرسش 186
- منابع مطالعه و پژوهش 186
- اشاره 187
- آیه تحفیظ (حفظ ، ذکر) 187
- اشاره 187
- مقدمه 187
- 6. ادلّه نفی تحریف (دلایل قرآنی) 187
- اشکال اوّل 189
- اشکال دوّم 189
- اشاره 190
- آیه نفی باطل 190
- آیات تنزیه کننده قرآن از ریب و تردید 191
- اشکال 191
- چکیده 193
- پرسش 194
- منابع مطالعه و پژوهش 194
- 7. ادلّه نفی تحریف (دلایل روایی) 195
- اشاره 195
- مقدمه 195
- 1. روایت امام باقر (علیه السلام) 195
- 2. روایت امام صادق (علیه السلام) 196
- 3. ترتیب مصحف در زمان ظهور حضرت مهدی (عج) 196
- 4. روایات عرض بر قرآن 197
- 5. حدیث ثقلین 199
- 7. روایاتی که از «شأن نزول» تعبیر به «تنزیل» کرده اند 200
- 6. روایات دال بر کامل بودن سوره ها 200
- چکیده 201
- پرسش 202
- منابع مطالعه و پژوهش 203
- 8. مستشرقان و مسئله تحریف 204
- مقدمه 204
- اشاره 204
- اشاره 205
- ادعای بلاشر، مبنی بر عدم ثبت آیات مکی در قرآن 205
- الف) عدم آگاهی پیامبر (صلی الله علیه و آله) از رسالتش 205
- نقد دیدگاه بلاشر 206
- ب) فقدان امکانات مادی 206
- اشاره 207
- ادعای «کازانوفا»؛ مبنی بر افزایش دو آیه در «قرآن» توسط ابوبکر 207
- نقد 208
- اشاره 208
- اتهام «بول» (BUHL) به شیعیان، درباره اعتقاد به تحریف 208
- جنجال گلدزیهر 209
- نقد 209
- اشاره 209
- نقد 210
- نقد 210
- چکیده 211
- پرسش 212
- منابع مطالعه و پژوهش 213
- کتاب «عهدین» از نگاه محدث نوری 214
- اشاره 214
- اشاره 214
- مقدمه 214
- نقد 214
- 9. تحریف در عهدین 214
- تحریف در نحوه گویش 215
- اشاره 216
- نگاهی گذرا به تاریخ عهدین 216
- پاسخ 217
- اشکال 217
- همگونی رویدادها در گذشته و حال 218
- اشاره 218
- چکیده 220
- پرسش 221
- منابع مطالعه و پژوهش 222
- اشاره 223
- مقدمه 223
- 1. آیه «رجم» 223
- اشاره 223
- 10. تحریف نزد «حشویه» (1) 223
- اشاره 224
- نقد 224
- 2. آیه رغبت (اعراض) 224
- 4. آیه جهاد 225
- 3. آیه فراش 225
- تحلیل 225
- 5. اشتمال قرآن بر یک میلیون و بیست و هفت هزار حرف! 226
- اشاره 226
- 6. افزایش در مصحف عایشه 226
- نقد 226
- اشاره 226
- نقد 227
- نقد 227
- اشاره 227
- 7. کاسته شدن دو آیه از سوره بینه! 227
- اشاره 228
- اشاره 228
- 9. سوره احزاب، بزرگ تر از سوره بقره! 228
- نقد 228
- 8. حذف دو آیه از مصحف 228
- اشاره 229
- نقد 229
- 10. سوره ای به اندازه سوره «برائت» وسوره ای دیگر، همانند «مسبحات» 229
- چکیده 230
- نقد 230
- پرسش 231
- منابع مطالعه و پژوهش 232
- اشاره 233
- اشاره 233
- 11. از بین رفتن «قرآن» با کشته شدن حاملان آن 233
- 11. تحریف نزد حشویه (2) 233
- نقد 233
- اشاره 234
- 13. اجتهاد نابجا 234
- 12. حذف دو سوره «خلع» و «حفد» از مصاحفی غیر مصحف أبی 234
- نقد 234
- اشاره 234
- نقد 235
- نقد 235
- تحلیل 236
- 14. تبدیل یک حرف 236
- نقد 236
- 15. افزودن یک «کلمه» 236
- اشاره 236
- اشاره 236
- 16. چهار کلمه نادرست! 237
- پرسش 241
- چکیده 241
- منابع مطالعه و پژوهش 242
- مقدمه 243
- اشاره 243
- 12. تحریف نزد اخباری ها (1) 243
- نقد 244
- نقد 245
- بررسی 247
- بررسی 248
- بررسی 248
- بررسی 249
- بررسی 251
- چکیده 252
- منابع مطالعه و پژوهش 253
- پرسش 253
- اشاره 254
- مقدمه 254
- 13. تحریف نزد اخباری ها (2) 254
- 1. روایات تفسیری 255
- 2. روایات مربوط به تحریف معنوی 256
- 3. روایات حاکی از افتادگی برخی آیات 257
- 4. روایات مربوط به ظهور حضرت حجت (عج) و آوردن «قرآن» جدید، برخلاف «قرآن» موجود 257
- 5. روایات بیانگر فضایل اهل بیت (علیهم السلام) در قرآن 258
- چکیده 260
- پرسش 261
- منابع مطالعه و پژوهش 262
- 14. مهم ترین منابع قائلان به تحریف (1) 263
- اشاره 263
- مقدمه 263
- 1. رساله ای ناشناس 263
- 2. کتاب «سقیفه» سلیم بن قیس هلالی 264
- 4. تفسیر ابوالجارود زیاد بن منذر مرحوب 265
- 3. کتاب «القرائات» احمد بن محمد سیاری 265
- 5. تفسیر منسوب به علی بن ابراهیم قمی 266
- 6. کتاب «استغاثه» علی بن احمد کوفی 267
- 7. کتاب احتجاج طبرسی 267
- چکیده 268
- پرسش 269
- منابع مطالعه و پژوهش 270
- اشاره 271
- 8. تفسیر منسوب به امام عسگری (علیه السلام) 271
- مقدمه 271
- 15. بررسی مهم ترین منابع قائلان به تحریف (2) 271
- 9. تفاسیر مقطوع الاسناد 272
- 10. کتاب الفرقان 275
- چکیده 276
- نقد 276
- منابع مطالعه و پژوهش 277
- پرسش 277
- کتابنامه 278
- ب) منابع فرعی (مهم ترین منابع فرعی) 278
- الف) منابع اصلی 278
5. از امام صادق (علیه السلام) روایت شده است که فرمودند: «من لم یعرف أمرنا من القرآن لم یتنکب الفتن»؛ ترجمه و تفسیر دقیق این روایت را بیان کنید.
6. تفسیر ابن جریر طبری از آیه: قُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّهَ فِی الْقُرْبی را نقل و سپس نقد کنید.
7. تحلیل شما درباره انگیزه اصلی محدث نوری، در قائل شدن به تحریف «قرآن» چیست؟
منابع مطالعه و پژوهش
1. صیانه القرآن من التحریف.
2. تفسیر وافی، کاشانی، فیض، ج2.
3. تفسیر عیاشی، ج1.
4. تفسیر نمونه، ذیل آیات مذکور در درس.
5. معرفت، التمهید فی علوم القرآن، ج2.