اعجاز قرآن و مصونیت از تحریف صفحه 266

کشّی می نویسد: «ابوالجارود، کور مادرزاد و کور دل بود و در روایات، مورد لعن امام صادق (علیه السلام) قرار گرفته که می فرماید: «خدا او را لعنت کند که هم کوردل و هم کور چشم بود».

محمد بن سنان درباره وی می نویسد: «ابوالجارود از دنیا نرفت تا آن که شراب نوشید و ولایت کفّار را پذیرفت» (1).

تفسیر او را ابو سهل کثیر بن عیاش قطان روایت کرده و سند شیخ و نجاشی هم - در نقل آن - به همین شخص می رسد که به گفته شیخ ضعیف بوده است (2).

5. تفسیر منسوب به علی بن ابراهیم قمی

این تفسیر آمیخته ای است از روایات قمی، روایات ابوالجارود و روایات دیگری که شاگرد علی بن ابراهیم قمی به نام ابوالفضل علوی نقل کرده است. در نتیجه، تفسیر مزبور - به شکل کنونی - تألیف ابوالفضل علوی است; ولی چون اصل کتاب و اکثر روایات آن از قمی بوده، کتاب را به وی نسبت داده است.

محقق تهرانی دراین باره می نویسد: «این دخل و تصرف را از [تفسیر] اوایل سوره آل عمران تا پایان «قرآن» انجام داده است» (3).

تفسیر مزبور با این عبارات آغاز می گردد: «حَدَّثَنِی ابُوالْفَضْلِ الْعَبَّاسِ... بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ قَاسِمِ بْنِ حَمْزَهِ بْنِ مُوسَی بْنِ جَعْفَرَ (علیه السلام) برایم حدیث گفت که ابوالحسن علی بن ابراهیم برایمان روایت کرد...».

در این جا دو مجهول وجود دارد: نخست؛ فردی که از ابوالفضل علوی روایت می کند، هویت و نام و نشانش ناشناخته است. دوم: خود ابوالفضل نزد اصحاب حدیث ناشناخته است و هیچ یک از دانشمندان علم رجال، از او - به ستایش یا سرزنش - یاد نکرده اند. البته فقط روشن است که از دودمان حمزه، فرزند امام موسی بن جعفر و

1- (1) . فهرست، ابن ندیم، ص267.
2- (2) . معجم رجال الحدیث، ج7، ص322.
3- (3) . معجم رجال الحدیث، ج4، ص302 و 303.