اعجاز قرآن و مصونیت از تحریف صفحه 95

جامعیت احکام اسلامی

در بُعد تشریع احکام، اسلام از جامعیت کاملی برخوردار است که در هیچ یک از شرایع باقی مانده و نیز تشریعات وضعی، چنین جامعیت و گستردگی به چشم نمی خورد. عبادات اسلام، انسان را به پاکی و صفای درون وا می دارد و او را از آلایش ها پاکیزه نگاه می دارد; روح را آرامش می بخشد و رابطه انسان را با ملکوت اعلا مستحکم می سازد و این خود موجب تقویت روح انسان و پاکی و صفای اوست. در سوره «شمس» می خوانیم: قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَکّاها 1 ; به یقین رستگار است کسی که درون خود را پاکیزه نماید و هدف بعثت را همین «تزکیه» معرفی کرده است:

یَتْلُوا عَلَیْهِمْ آیاتِکَ وَ یُعَلِّمُهُمُ الْکِتابَ وَ الْحِکْمَهَ وَ یُزَکِّیهِمْ 2 ; پیامبری که نشانه ها و آیات الهی را به آنان می آموزد؛ به آنان بینش می دهد و آنان را پاکیزه می گرداند.

این آیه به سه نکته اساسی اشاره دارد:

تزکیه: پاک سازی درون و آراسته نمودن شخصیت والای انسانیت که در پس پرده کالبد جسمانی او نهفته است;

تعلیم کتاب; یعنی شریعت که حاوی امور تکلیفی و تشریعی است;

آموزش حکمت; یعنی بینش درونی که مایه آراسته شدن رفتار و کردار انسان می باشد و همین بینش درونی غایه الغایات است که آدمی را به اوج کرامت انسانی می رساند; چنان که در سوره «بقره» می خوانیم:

یُؤْتِی الْحِکْمَهَ مَنْ یَشاءُ وَ مَنْ یُؤْتَ الْحِکْمَهَ فَقَدْ أُوتِیَ خَیْراً کَثِیراً وَ ما یَذَّکَّرُ إِلاّ أُولُوا الْأَلْبابِ 3 ; خداوند هرکه را بخواهد بینش حکمت را به او ارزانی می دارد و هرکه این بینش را دریافت نمود، هرآینه بر انباشته ای از ارزش ها دست یافته که به این حقیقت جز صاحبان خرد پی نمی برند.

عبادات در اسلام به گونه ای پاک، خردپسند و موافق فطرت اصیل انسانی عرضه