وهابیت و توحید صفحه 10

در این آیه اشاره به نفع تضاد و عیب از خلق خدا شده و به برهان تمانع اشاره دارد و از آن می‌توان به توحید واحدی خدا رسید.

دوم - اشاره به نفی تالی و مقدم

خداوند سبحان می‌فرماید:

أَمِ اتَّخَذُوا آلِهَةً مِنَ الأَرْضِ هُمْ ینْشِرُونَ * لَوْ کانَ فِیهِما آلِهَةٌ إِلاَّ اللَّهُ لَفَسَدَتا فَسُبْحانَ اللهِ رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا یصِفُونَ (انبیاء:٢١و٢٢)

آیا آنها خدایانی از زمین برگزیدند که ]خلق می‌کنند و [ منتشر می‌سازند؟ ! اگر در آسمان وزمین، جز "الله" خدایان دیگری بود، فاسد می‌شدند [و نظام جهان به هم می‌خورد]! منزه است خداوند پروردگار عرش، از توصیفی که آنها می‌کنند.

از اینکه خداوند متعال در آخر آیه خود را از هرگونه نقص مبرا کرده به دست می‌آید فسادی در عالم نیست که این دلالت بر نفی تالی در جملۀ شرطیۀ قبل دارد که به نحو قیاس استثنایی آمده و نفی تالی دلالت بر نفی مقدم دارد.

همچنین در جای دیگر می‌فرماید:

مَا اتَّخَذَ اللهُ مِنْ وَلَدٍ وَ ما کانَ مَعَهُ مِنْ إِلهٍ إِذاً لَذَهَبَ کُلُّ إِلهٍ بِما خَلَقَ وَلَعَلا بَعْضُهُمْ عَلی بَعْضٍ سُبْحانَ‌اللهِ عَمَّا یصِفُونَ (مؤمنون:٩١)

خدا هرگز فرزندی برای خود انتخاب نکرده؛ ومعبود دیگری با او نیست؛ که اگر چنین می‌شد، هر یک از خدایان مخلوقات خود را تدبیر واداره می‌کردند وبعضی بر بعضی دیگر برتری می‌جستند [و جهان هستی به تباهی کشیده می‌شد]؛ منزّه است خدا از آنچه آنان توصیف می‌کنند.