وهابیت و توحید صفحه 14

خداوند می‌فرماید: وَ اللهُ خَلَقَکُمْ وَ ما تَعْمَلُونَ ؛ «با اینکه خداوند هم شما را آفرید و هم بت‌هایی که می‌سازید» . (صافات: ٩۶)

همچنین خطاب به پیامبرش می‌فرماید:

ما رَمَیتَ إِذْ رَمَیتَ وَ لکِنَّ اللهَ رَمی (انفال: ١٧)

و این تو نبودی [ای پیامبر که خاک و سنگ به صورت آنها] انداختی، بلکه خدا انداخت!

خداوند متعال همچنین می‌فرماید: قُلْنا یا نارُ کُونِی بَرْداً وَ سَلاماً عَلی إِبْراهِیمَ ؛ «گفتیم: ای آتش! بر ابراهیم سرد وسالم باش» . (انبیاء: ۶٩)

از این آیه استفاده می‌شود تنها خالق مستقل در تدبیر که تدبیر هر چیزی به فرمان اوست و می‌تواند از تأثیر علل جلوگیری کند خداست.

ودرباره قصه ذبح حضرت اسماعیل (ع) می‌فرماید: . . . قَدْ صَدَّقْتَ الرُّؤْیا. . . ؛ «. . . آن رؤیا را تحقق بخشیدی. . .» . (صافات: ١٠۵)

از اینکه با وجود اصرار حضرت ابراهیم (ع) بر بریدن سر فرزندش با کارد خدا نخواست بریده شود به دست می‌آید او تنها فاعل و خالق مستقلی است که فعل دیگران به اراده و مشیّت او وابسته می‌باشد.

قانون علیت و توحید افعالی

با مراجعه به قرآن کریم پی می‌بریم که خداوند متعال علقه بین ظواهر طبیعی و مادی اعمّ از سبب و مسبّب، شرط و مشروط، معدّ و شیء محتاج به اعداد را پذیرفته است، در عین اینکه خودش را علّة العلل در پدید آمدن کائنات معرفی می‌کند،

علّیت بر دو قسم است؛

الف) علیت مادی و طبیعی؛ که مربوط به امور مادی و طبیعت است.