- پیشگفتار 1
- اهمیت توحید 2
- کلیات 2
- اصالت توحیدی انسان 2
- ١. توحید نظری 3
- اقسام توحید 3
- اشاره 3
- ٢. توحید عملی 4
- اشاره 5
- بخش اول: توحید نظری 5
- اشاره 5
- ١. توحید ذاتی 5
- اشاره 5
- اشاره قرآن به توحید واحدی 5
- الف) توحید واحدی 5
- اشاره 5
- اشاره 6
- یک - برهان فطرت 6
- براهین توحید واحدی 6
- دو - برهان تمانع وهماهنگی جهان 9
- اول - اشاره به اصل برهان 9
- اشاره 9
- دوم - اشاره به نفی تالی و مقدم 10
- اشاره 11
- سه - برهان هدایت ودعوت 11
- ب) توحید احدی 11
- توحید احدی از دیدگاه قرآن کریم 12
- اقسام توحید احدی 12
- اشاره 13
- ٣. توحید افعالی 13
- ٢. توحید صفاتی 13
- قانون علیت و توحید افعالی 14
- ب) علیت انسان 15
- اقسام علل طبیعی 15
- الف) علیت ماده اولی 15
- اشاره 15
- اشاره 16
- اقسام علیت معنوی و غیبی 16
- ب) شفای دردهای باطنی 16
- الف) نورافشانی قرآن در هدایت 16
- ه) کفر، سبب لعن الهی 17
- د) گناه، سبب گسترش فساد 17
- ج) آرامش دل 17
- ز) کار نیک، سبب وفور نعمت 18
- ح) ایمان، سبب هدایت الهی 18
- و) ظلم، سبب تحریم طیبات 18
- اشاره 19
- اقسام توحید افعالی 19
- ک) استقامت در توحید، عامل تأیید از جانب فرشتگان 19
- ی) تقوا، عامل ازدیاد رزق 19
- ط) صبر، سبب جزای اخروی 19
- اشاره 20
- ١. توحید در ربوبیت 20
- ب) سرور مطاع 21
- مفهوم «ربوبیت» 21
- اشاره 21
- الف) مالک و صاحب 21
- ج) مصلح و مدبر و مربی امور 22
- توحید در خالقیت، منشأ توحید ربوبی 25
- ادله توحید ربوبی 27
- اشاره 27
- ١. فطرت دلیل بر توحید ربوبی 27
- الف) تلازم بین مقدم و تالی 28
- اشاره 28
- ٢. اتقان و نظاممندی عالم، دلیل بر توحید ربوبی 28
- ب) نفی تالی 29
- نهی از اعتقاد به ربوبیت استقلالی برای غیر خداوند 30
- مشرکان و شرک در ربوبیت 32
- ١. تربیت در امور مادی 34
- تربیت غیر، به اذن خداوند 34
- اشاره 34
- مذمت مشرکان به جهت اعتقاد به استقلال معبودان خود 34
- ٢. تربیت در امور معنوی 34
- پاسخ 37
- شبهه: تلازم بین توحید ربوبی و الوهی 37
- کلام علوی مالکی در تلازم بین توحید ربوبی و الوهی (شرک ربوبی مشرکان) 41
- خداوند، تنها خالق مستقل 42
- ٢. توحید در خالقیت 42
- اشاره 42
- خالقیت طولی خداوند نسبت به فعل انسان 43
- نهی از اعتقاد به خالقیت استقلالی برای غیر خدا 43
- خالقیت غیر خدا به اذن خدا 44
- ٣. توحید در ولایت وحاکمیت 45
- ارتباط بین ربوبیت و خالقیت 45
- اشاره 45
- اشاره 47
- 4. توحید در قانونگذاری 47
- حاکمیت غیر خدا، به اذن خدا 47
- 5. توحید در مالکیت 49
- اعتقاد مشرکان به شرک در قانونگذاری 49
- اشاره 49
- مالکیت مجازی غیر خدا 52
- مالکیت مجازی غیر خدا، به مشیت خدا 53
- بخش دوم: توحید عملی 54
- اشاره 54
- فتاوای وهابیان 54
- اشاره 56
- اوّل: مفهوم عبادت (بحث مفهومی) 56
- مباحث توحید در عبادت 56
- اشاره 56
- مفهوم الوهیت 57
- بررسی اقوال 58
- دوّم: توحید در عبادت از دیدگاه قرآن (بحث حکمی) 60
- اشاره 60
- اقسام عبودیت 62
- اشاره 62
- ١. مملوکیت منفعت 63
- ٢. عبودیت اطاعت 63
- ٣. تعظیم به قصد ربوبیت یا الوهیت 64
- ارکان عبادت 65
- اشاره 65
- الف) خضوع با اعتقاد به الوهیت 66
- ب) خضوع با اعتقاد به ربوبیت 67
- سوم: مصداق عبادت 68
- اشاره 68
- اطاعت از دستورات الهی همراه با اعتقاد صحیح 73
- فرق بین توجه به کعبه و توجه به بتها 75
- تقسیم توحید نزد وهابیان 76
- نقد 76
- ارکان عبادت نزد وهابیان 77
- نقد وبررسی 78
- ارتباط بین توحید در خالقیت با توحید در عبادت 80
- دلیل فطرت بر توحید عبادی 80
- ارتباط بین توحید الوهی با توحید در عبادت 81
- ارتباط بین توحید ربوبی با توحید در عبادت 81
- عبادت بتها با اعتقاد به خالقیت و رزّاقیت استقلالی 82
- الف) استعمال با (مِنْ دُونِ اللهِ) 85
- اشاره 85
- ١. دعا به معنای عبادت و پرستش 85
- اشاره 85
- انواع دعا وصدا زدن غیر 85
- اشاره 88
- ٢. دعا به معنای طلب وخواستن واستغاثه 88
- ب) استعمال با مَعَ اللهِ 88
- الف) دعا در امر دنیوی 89
- ب) دعا در امر آخرت 90
- ٣. دعوت به هدایت یا ضلالت 91
- اشاره 91
- الف) متعدی با «إلی» 91
- ب) متعدی با لام 92
- 4. دعا به معنای ندا 93
- 5. دعا به معنای ادعا 94
- خلط وهابیان بین دعای عبادت ودعای طلب وخواستن 94
- شبهه: تلازم بین دعای طلب با دعای عبادت 97
- پاسخ 98
- مطلق دعا و صدا زدن عبادت نیست 99
- شبهه: تقیید دعای طلب در کلمات وهابیان 102
- پاسخ 104
- اشاره 109
- ٢. به نحو تبعیت 109
- دعای استقلالی، مخصوص خداوند متعال 109
- ١. به نحو استقلالیت 109
- اعمال به نیت است 110
- اشاره 113
- بخش سوم: بررسی آیات متشابهات 113
- اشاره 133
- شبهه اول: دعا عبادت است! ! 133
- پاسخ به شبهات 133
- شبهه دوم: کفر بودن قصد اولیا 147
- شبهه سوم: عدم اعتقاد کفار به ربوبیت بتها 150
- شبهه چهارم: همصدایی با مشرکان 151
- شبهه پنجم: نهی از صدا زدن غیرخدا 152
- شبهه ششم: روزی خواستن از خدا 153
- شبهه هفتم: رفع گرفتاری از سوی خدا 154
- شبهه هشتم: کفایت کردن خدا 155
- شبهه نهم: بطلان صدا زدن غیر خدا 156
- شبهه دهم: عدم اجابت دعا از سوی غیرخدا 157
- شبهه یازدهم: فقط صدا زدن خدا هنگام اضطرار 157
- شبهه دوازدهم: لزوم پناه بردن به خدا 158
- شبهه سیزدهم: ظلم بودن صدا زدن غیرخدا 159
- شبهه چهاردهم: خدا، تنها برطرفکننده گرفتاریها 159
- شبهه پانزدهم: گمراهی مشرکان از صدا زدن خدا 160
- شبهه شانزدهم: عدم امکان اجابت دعا از سوی غیرخدا 168
- شبهه هفدهم: نهی از صدا زدن کسی همراه با خدا 171
- کتابنامه 173
پاسخ
اوّلاً: هرگز کسی چنین اعتقادی را هنگام صدا زدن اولیای الهی ندارد، واولیای الهی را در عرض خداوند نمیدانند.
ثانیاً: شکی نیست که مطابق آیات قرآن، برادران یوسف وقوم حضرت موسی (ع) پیامبران خود را صدا زده واز آنان درخواست حاجت کردند.
خداوند متعال از قول برادران یوسف میفرماید:
یا أَبانَا اسْتَغْفِرْ لَنا ذُنُوبَنا إِنَّا کُنَّا خاطِئِینَ * قالَ سَوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَکُمْ رَبِّی) (یوسف: ٩٧ و ٩٨)
پدر! از خدا آمرزش گناهان ما را بخواه، که ما خطاکار بودیم! گفت: به زودی برای شما از پروردگارم آمرزش میطلبم.
ونیز از قول قوم حضرت موسی (ع) میفرماید: ( یا مُوسَی ادْعُ لَنَا رَبَّکَ بِمَا عَهِدَ عِنْدَکَ. . . ) ؛ «ای موسی! از خدایت برای ما بخواه به عهدی که با تو کرده، رفتار کند» . (اعراف: ١٣۴)
ثالثاً: اگر مشکل در حیات برزخی است، که مردگان صدای زندگان را نمیشنوند لذا نمیتوانند اجابت کنند، پاسخ آن را با ادله عقلی وقرآنی وحدیثی در کتابی دیگر اثبات نمودیم.
شبهه پنجم: نهی از صدا زدن غیرخدا
خداوند متعال میفرماید: ( فَلا تَدْعُوا مَعَ اللهِ أَحَداً ) ؛ «پس هیچکس را با خدا نخوانید» . (جن: ١٨)
ونیز میفرماید: