وهابیت و توحید صفحه 28

گواهی و شهادت گرفته امری فطری بوده و مردم در عالم ذر یا با فطرت به آن اذعان دارند.

٢. اتقان و نظام‌مندی عالم، دلیل بر توحید ربوبی

اشاره

اگر در عالم وجود چند مربّی و مدبّر بود منجرّ به فساد نظام می‌شد در حالی که چنین فسادی مشاهده نمی‌شود. در نتیجه یک مربّی و مدبّر مستقل در عالم است.

الف) تلازم بین مقدم و تالی

برای اثبات تلازم بین مقدم و تالی می‌توان به آیاتی از قرآن استدلال کرد؛ خداوند متعال می‌فرماید: قُلْ کُلٌّ یعْمَلُ عَلی شاکِلَتِهِ ؛ «بگو: هر کس طبق روش [و خلق وخوی] خود عمل می‌کند» . (اسراء: ٨۴)

و نیز می‌فرماید:

. . . وَ ما کانَ مَعَهُ مِنْ إِلهٍ إِذاً لَذَهَبَ کُلُّ إِلهٍ بِما خَلَقَ وَ لَعَلا بَعْضُهُمْ عَلی بَعْضٍ. . . (مؤمنون: ٩١)

. . . ومعبود دیگری هرگز با او نیست؛ که اگر چنین می‌شد، هر یک از خدایان، مخلوقات خود را تدبیر واداره می‌کردند وبعضی بر بعضی دیگر برتری می‌جستند [و جهان هستی به تباهی کشیده می‌شد]. . . .

و می‌فرماید:

لَوْ کانَ فِیهِما آلِهَةٌ إِلاَّ اللهُ لَفَسَدَتا (انبیاء: ٢٢)

اگر در آسمان وزمین، جز الله خدایان دیگری بود، فاسد می‌شدند [و نظام جهان به هم می‌خورد]!