وهابیت و توحید صفحه 70

شرک‌آلود همراه نبوده اشکالی نداشته است که توجیه درست همین است.

٣. برخی می‌گویند: سجده بر حضرت آدم (ع) در حقیقت سجده به سوی او بوده است؛ یعنی ملائکه مأمور شدند که حضرت را قبله خویش قرار دهند وبه طرف او سجده نمایند؛ چنان‌که ما به طرف قبله نماز می‌گزاریم، ملائکه نیز مأموریت یافتند تا حضرت آدم (ع) را قبله گاه خویش قرار دهند.

این توجیه از جهاتی دارای اشکال است:

اوّلاً: خلاف ظاهر آیه است که می‌فرماید: اسْجُدُوا لآِدَمَ و نفرموده « اسْجُدُوا اِلَی آدَمَ » ؛ یعنی سجده کنید برای آدم، نه اینکه سجده کنید به سوی آدم.

ثانیاً: چون خداوند به ابلیس فرمود: چه چیز مانع سجده‌کردن تو گردید؟ ابلیس در پاسخ گفت:

(أَنَا خَیرٌ مِنْهُ خَلَقْتَنِی مِنْ نارٍ وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طِینٍ) (اعراف: ١٢)

من از آدم برترم؛ زیرا مرا از آتش خلق کردی ولی او را از گل آفریدی.

اگر سجده برای آدم به این معنا باشد که او را قبله‌گاه خویش قرار دهد دیگر معنا نداشت تا او سجده نکند ودلیل بیاورد که من از او برترم؛ چون لازمه قبله قرار دادن آدم در حال سجده برای خدا این نیست که حضرت از شیطان برتر است تا جای اعتراض باشد.

۴. وهّابی‌ها در توجیه این آیه ووجه سجده ملائکه بر حضرت آدم می‌گویند: این عمل به امر خداوند بوده وهرکاری که به امر خداوند