وهابیت و توحید صفحه 76

تقسیم توحید نزد وهابیان

وهابیان توحید را بر سه نوع تقسیم نموده‌اند: ربوبی، الوهی وتوحید در اسما وصفات.

ابن عثیمین می‌گوید:

توحید ربوبی؛ یعنی اختصاص دادن خلق، ملک وتدبیر به خداوند. توحید الوهی همان توحید عبادت است؛ یعنی اینکه عبادت تنها مخصوص خداوند است. توحید اسما وصفات؛ یعنی اثبات هر صفتی که در ادله بر خداوند ثابت شده، لکن بدون در نظر گرفتن نظیر وشبیهی برای خداوند.(1)

نقد

این تقسیم اشکالاتی دارد که به برخی از آنها اشاره می‌شود:

١. ربوبیت به معنای خالقیت نیست، بلکه همان‌گونه که قبلاً به آن اشاره شد عبارت از تدبیر واداره عالم وتصرّف در شئون آن است.

٢. از بررسی آیات ومطالعه تاریخ بت‌پرستان به دست می‌آید که توحید در خالقیت مورد اتفاق مردم شبه جزیرة العرب بوده، وتنها مشکل آنان توحید در ربوبیت والوهیت وعبودیت است. از همین رو خداوند متعال به پیامبرش می‌فرماید:

(وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الأَرْضَ لَیقُولُنَّ اللهُ) (لقمان:٢۵)

و هرگاه از آنان سؤال کنی چه کسی آسمان‌ها وزمین را آفریده است، مسلماً می‌گویند: الله.