توحید و اسماء و صفات صفحه 152

صادق (علیه السلام) فرمود:

إِنَّ لُِمحِبِّینَا فِی السِّرِّ وَ الْعَلَانِیَهِ عَلَامَاتٍ یُعْرَفُونَ بِهَا.

قَالَ الرَّجُلُ: وَ مَا تِلْکَ الْعَلَامَاتُ؟

قَالَ تِلْکَ خِلَالٌ أَوَّلُهَا أَنَّهُمْ عَرَفُوا التَّوْحِیدَ حَقَّ مَعْرِفَتِهِ وَ أَحْکَمُوا عِلْمَ تَوْحِیدِه. (1)

همانا برای دوستان ما در نهان و آشکار علاماتی است که به واسطه آنها شناخته میشوند.

مردی پرسید:این علامتها چیست؟

آن حضرت فرمود: اینها ویژگیهایی است: نخستین آنها آن است که آنان توحید را به حقّ معرفت شناخته، علم توحید الهی را محکم و استوار کردهاند.

پس حقّ معرفت خداوند بزرگ در مورد اشخاص، به اندازه درجات ایمان آنها بستگی دارد. در حدیثی از پیامبر (صلی الله علیه و آله) از سرآغاز علم پرسیدند، حضرتش فرمود :

مَعْرِفَهُ الّلهِ حَقَّ مَعْرِفَتِهِ.

سؤال شد: معرفت خدا به حق معرفتش چیست ؟

حضرت فرمود :

تَعْرِفُهُ بِلَا مِثْلٍ وَ لَا شِبْهٍ وَ لَا نِدٍّ وَ أَنَّهُ وَاحِدٌ أَحَدٌ ظَاهِرٌ بَاطِنٌ أَوَّلُ آخِرُ لَا کُفْوَ لَهُ وَ لَا نَظِیرَ فَذَلِکَ حَقُّ مَعْرِفَتِه. (2)

خدا را بدون مثل و مانند و ضدّ بشناسی و اینکه خدا واحد و احد و ظاهر و باطن و اوّل و آخر و بیهمتاست و نظیری ندارد. این است حقّ معرفت خدای متعال.

درحدیث دیگری آمدهاست که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) به حضرت علی (علیه السلام) فرمود :