توحید و اسماء و صفات صفحه 211

همانا تو نمیتوانی هر که دوست داری، هدایت کنی؛ بلکه خداست که هر که را بخواهد، هدایت میکند.

امام صادق (علیه السلام) شیعیان خویش را توصیه میکند که در زمان غیبت این دعا را بخوانند:

اللَّهُمَّ عَرِّفْنِی نَفْسَکَ فَإِنَّکَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی نَفْسَکَ لَمْ أَعْرِفْکَ اللَّهُمَّ عَرِّفْنِی نَبِیَّکَ فَإِنَّکَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی نَبِیَّکَ لَمْ أَعْرِفْهُ قَطُّ اللَّهُمَّ عَرِّفْنِی حُجَّتَکَ فَإِنَّکَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی حُجَّتَکَ ضَلَلْتُ عَنْ دِینِی. (1)

خدایا، خودت را به من بشناسان؛ که اگر خودت را به من نشناسانی، هیچ گاه تو را نخواهم شناخت. خدایا، پیامبرت را به من بشناسان ؛ که اگر او را به من معرّفی نکنی، هرگز او را نخواهم شناخت. خدا حجّت خود را به من معرّفی نما؛ که اگر او را به من معرّفی نکنی، از دینم منحرف خواهم شد.

پس علاوه بر شناخت خداوند متعال، رسول و حجّت خدا و نیز همه اشیاء در صورتی به حقیقت و واقع شناخته میشوند که شناختشان از ناحیه آفریدگار عطا گردد.

در پایان این مقال، فرموده گرانسنگی از حضرت زهرا (علیها السلام) به نقل از پیامبر گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله) درباره امیرمؤمنان (علیه السلام) و یازده فرزند معصومش : حائز توجّه است که فرمود:

لَا یُعْرَفُ اللَّهُ تَعَالَی إِلَّا بِسَبِیلِ مَعْرِفَتِهِمْ. (2)

خدا جز از راه معرفت آنان شناخته نمیشود.

در روایات دیگری نیز به همین معنا تأکید شده است. امام باقر (علیه السلام) میفرماید :

بِنَا عُبِدَ اللَّهُ وَ بِنَا عُرِفَ اللَّهُ وَ بِنَا وُحِّدَ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی. (3)

1- . کافی 1 / 342.
2- . بصائر الدرجات / 496؛ بحار الانوار 36 / 351.
3- . کافی 1 / 145؛ بحارالانوار 23 / 102.