خدا بدین سبب عالم و دانا نامیده میشود که هیچ چیز را جاهل نیست.
در این گروه از روایات، ائمّه (علیهم السلام) هر یک از اوصاف ثبوتی خدای تعالی را با وصفی تنزیهی همراه کردهاند و امام جواد (علیه السلام) عالم و قادر بودن خدا را به نفی جهل و عجز از خدای تعالی معنا کرد. به نظر میآید، آنچه موجب این تفسیر از اوصاف خدا شده، این است که تصّور انسان از معانی این اسماء و صفات، ناشی از درک و فهم وی از خود و همنوعانش میباشد. چراکه انسانها معمولاً از معرفت فطری و شناخت خدا به خود او غافلاند. لذا امامان اهل بیت (علیهم السلام) به این شیوه خواستهاند به مخاطبان خود بفهمانند که نباید درباره خدای تعالی چنین تصویری داشته باشند، و با ضمیمه معنای تنزیهی و سلبی به اوصاف و کمالات الهی، خواستهاند این تصویر را از آنها گرفته و آنها را به معانی حقیقی و واقعی اسما و صفات الهی که به تعریف خود خدای تعالی شناخته شده است، نزدیک کنند و آنان را به معرفت فطری خویش توجّه دهند که هر گونه تشبیهی را بین خالق و مخلوق در معنا تنزیه میکند.
5. خلاصه درس هفدهم
Ë اسم یا از مادّه «وسم» به معنای علامت و نشانه مشتق شده است یا از مادّه «سُمّو» به معنای بلندی و رفعت.
Ë اسم به طور مطلق علامت است؛ ولی صفت علامت خاص است که لازم موصوف می باشد.
Ë اسامی خداوند متعال، صفاتی اند که خدای متعال نفس خود را با آن ها توصیف کرده است.
Ë هیچ اسمی برای خدا وجود ندارد؛ جز آن که در آن معنای وصفی وجود دارد.
Ë بشر توان توصیف خدای تعالی را ندارد.
Ë وصف خدای متعال باید به توصیف خود او باشد.