توحید و اسماء و صفات صفحه 68

میثاق گواه گرفت.

از آن جا که آفریدگار جایگاه این تعریف و میثاق را از یاد انسان ها برده است و هیچ یک از آنان اطّلاعی از عوالم پیشین ندارد، برای اثبات وجود آن جایگاه ها، راهی جز اخبار خداوند و پیامبران و اوصیای او نیست و تنها راه رسیدن به این هدف مراجعه به متون وحیانی (قرآن و روایات معصومین (علیهم السلام) ) است.

1. شواهدی بر وجود عوالم عهد

یکی از شواهد وجود عوالمی پیش از عالم دنیا مفطور بودن تمام خلایق به معرفت خداست. (1) روایات فراوانی دلالت بر این امر دارند و در حدیث معروف

پیامبر (صلی الله علیه و آله) آمده که هر بچه ای که قدم به دنیا می نهد، فطرتاً خداشناس است. این نشان می دهد که انسان پیش از آن که به دنیا بیاید، عالم یا عوالمی را سپری کرده و در آن جا معرفت خدا را دریافته و در این دنیا بدان توجّه داده می شود.

شاهد دیگر بر وجود عوالم پیشین، حبّ و بغضی است که به طور ناخواسته در اوّلین دیدار با اشخاص، برای انسان رخ می دهد. بر اساس روایات اهل بیت (علیهم السلام) این نوع حبّ و بغض ها در زندگی این جهانی، ریشه در دوستی ها و دشمنی های عوالم پیشین دارد.(2)

شاهد سوم بر وجود عوالمی پیش از عالم دنیا، حزن و اندوهی است که گاهی بدون هیچ دلیل و منشأ ظاهری بر انسان عارض می شود.

جابر می گوید به امام باقر (علیه السلام) عرض کردم:

جُعِلْتُ فِدَاک رُبَّمَا حَزِنْتُ مِنْ غَیْرِ مُصِیبَهٍ تُصِیبُنِی أَوْ أَمْرٍ یَنْزِلُ بِی حَتَّی یَعْرِفَ ذَلِک أَهْلِی فِی وَجْهِی وَ صَدِیقِی. فَقَالَ: نَعَمْ یَا جَابِرُ؛ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ خَلَقَ