- دیباچه 1
- اشاره 5
- اشاره 6
- جهان بینی مادی و الهی 7
- اشاره 7
- 1. شناخت حسی 9
- اشاره 9
- انواع شناخت 9
- 3. شناخت شهودی 11
- 4. شناخت عقلی 12
- موانع شناخت 14
- 1. کینه توزی و نادانی 14
- اشاره 14
- 2. هواپرستی 15
- ضرورت فراگیری اصول عقاید 17
- اشاره 17
- لزوم یقین در اصول عقاید 18
- اشاره 23
- ضرورت خداشناسی 23
- اصلی ترین شناخت 25
- خودشناسی مقدمه خداشناسی 26
- اشاره 27
- 1. دلیل فطرت 27
- اشاره 27
- دلایل خداشناسی 27
- فطرت توحیدی در روایت 29
- علت فاعلی 31
- علت غایی 32
- 2. دلیل نظم 33
- اشاره 33
- علت و معلول 35
- اشاره 37
- 3. دلایل عقلی 37
- الف) برهان صدیقین 37
- ب) برهان حدوث 38
- خدا در آیین یهود 42
- خدا در آیین مسیح 45
- اشاره 49
- اشاره 52
- ب) علم 52
- الف) کمال مطلق 52
- ج) حکمت 53
- د) قدیم بودن 55
- ه) اول و آخر بودن 56
- ز) قدرت 57
- ح) اراده 59
- ط) خشنودی و خشم 60
- ی) حضور همیشگی 61
- ک) حاضر و ناظر بودن 63
- 2. صفات سلبی 64
- اشاره 64
- الف) بی جهت و مکان بودن 65
- ب) دیده نشدن 66
- اشاره 68
- اشاره 70
- یگانگی خدا 71
- وحدت عددی و حقیقی 72
- اشاره 72
- اقسام توحید 72
- اشاره 72
- 1. توحید ذاتی 72
- دلیل تمانع 73
- توحید ذاتی در قرآن 75
- توحید ذاتی در روایات 76
- 2. توحید صفاتی 77
- اشاره 78
- 3. توحید افعالی 78
- الف) توحید در خالقیت 78
- 4. توحید در تشریع و قانون گذاری 81
- اشاره 83
- 5. توحید عملی 83
- الف) توحید در اندیشه 83
- ب) توحید در عبادت 84
- ج) توحید در اطاعت 86
- د) توحید در استعانت 87
- ه) توحید در توکل 89
- توحید ابراهیم 93
- اشاره 93
- توحید مسیح 97
- توحید حضرت محمد صلی الله علیه و آله 102
- 1. شرک ذاتی 104
- اشاره 104
- انواع شرک 104
- اشاره 104
- 4. شرک در ربوبیت 108
- 5. شرک در عبادت 109
- عوامل گرایش به شرک و پی آمدهای آن 113
- 1. هوای نفس 113
- اشاره 113
- 2. دل بستگی ها 114
- 3. سودجویی 115
- 4. وسوسه های شیطان 116
- پی آمدهای شرک 118
چیز آموخته ای که در پی علوم عجیب هستی؟ مرد اعرابی به خود آمد، اندکی اندیشید و از خود پرسید: علوم اصلی کدام است و علوم فرعی کدام. علم که علم است، چه تفاوتی میان علوم وجود دارد که پیامبر او را به علم اصلی راهنمایی کرده است؟ بنابراین، دوباره از پیامبر پرسید: ای رسول خدا، علم اصلی کدام است؟ مرا به آن راهنمایی کن. پیامبر پس از اندکی درنگ فرمود: شناخت خدا.(1) علی علیه السلام نیز در این باره می فرماید: «شناخت خدا بالاترین شناخت ها است».(2)
خودشناسی مقدمه خداشناسی
مردِ جوان به انگیزه پرسش از امام صادق علیه السلام از خانه بیرون آمد. در میان راه، هشام پسر سالم را دید و انگیزه اش را از رفتن نزد امام صادق علیه السلام برای او بازگو کرد. هشام گفت: پرسشت چیست؟ شاید بتوانم با علمی که از امام آموخته ام، به تو پاسخ گویم. جوان پس از اندکی درنگ گفت: اگر کسی از من پرسید چگونه خدایت را شناختی، به او چه بگویم؟ پاسخی که ساده و برای همه قابل درک باشد. هشام گفت: اگر کسی از من بپرسد، خدایت را چگونه شناختی، در پاسخ می گویم: من خداوند را به سبب وجود خودم شناختم. مگر نشنیده ای که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: هرکس خود را بشناسد، خدایش را شناخته است. خدا نزدیک ترین موجود به من است. من با چشم خود می بینم که اجزای گوناگون بدن من نظمی ویژه دارد و ترکیب این قسمت ها بسیار سامان صورت گرفته و با نقاشی های گوناگون و متناسب آراسته شده است. می بینم که برای من، حواس و اعضای گوناگون هم چون چشم، گوش،
1- 1 . توحید صدوق، باب 40، ح 5.
2- 2 . الغرر و الدرر، ص 81 .