نوجوان و توحید صفحه 6

فصل اول: جهان بینی و شناخت

اشاره

هر مکتبی، جهانی بینی و ایدئولوژی ویژه ای دارد. ایدئولوژی، ساختاری است که بایدها و نبایدها را مشخص می کند؛ انسان را به هدفی تعیین شده فرا می خواند و برای رسیدن به آن هدف، راه کار ارایه می دهد. باید گفت ایدئولوژی بر پایه جهان بینی و جهان بینی نیز بر پایه شناخت شکل می گیرد. نظریه شناخت، نوع ایدئولوژی و جهان بینی فرد را تعیین می کند.

از آنجا که انسان موجودی خردمند و با شعور است، در این جهان همواره با پرسش هایی روبه رو است که بی توجهی به آنها، انسان را از انسانیت دور می کند و سبب بی هویتی او می شود؛ پرسش هایی هم چون: آغاز کدام و پایان کجاست؟ راه راست از کجا می رود؟ بنابراین، او با اراده ای خستگی ناپذیر و روحی جست وجوگر، باید این مسائل را بررسی و ایدئولوژی و جهان بینی اش را مشخص کند. در این راه او می تواند با به کارگیری ابزار لازم و مبانی و مقدمه های ضروری، پاسخ این پرسش ها را بیابد. در جهان بینی الهی و مادی، این پرسش و پاسخ ها محور اصلی شناخت شناسی است. شناخت را می توان به چهار بخش کلی تقسیم کرد:

شناخت حسی، شناخت نقلی، شناخت حضوری و شناخت عقلی.

در این میان، شناخت حسی، ابزارها، منابع و محدودیت های ویژه ای دارد. انسان با حواس خود، رنگ ها، طعم ها یا اموری نظیر آن را می شناسد، ولی هرگز نمی تواند به پدیده های غیرمادی دست یابد یا