- بسم الله الرحمن الرحیم 1
- 2. ارزش معرفت خدا در مقایسه با سایر معارف 2
- 3. معرفت خدا، هدف خلقت 2
- 4. معرفت خدا، مایۀ سکون و آرامش 3
- تفاوت معنایی علم و معرفت 4
- 1. معنای لغوی فطرت 4
- فطری بودن معرفت خدا 4
- 2. فطری بودن معرفت خدا در قرآن کریم 5
- 3. فطری بودن معرفت خدا در روایات 8
- 1. عالم ارواح 12
- اشاره 12
- مواقف اعطای معرفت خدا به انسان 12
- 2. عالم ذرّ 14
- خودآزمایی 22
- اشاره 23
- درس دوم: معرفت خدا به خدا 23
- معرفت خدا به خدا 24
- امتناع معرفت خدا به خلق (غیرخدا) 27
- معرفت خدا به خدا، همان معرفت فطری 27
- معرّفی خدا به واسطۀ اسماء الهی 29
- روایات به ظاهر مخالف با روایات معرفه الله بالله 30
- اشاره 33
- معرفت صنع خداست 33
- الف) آیات قرآن کریم 34
- ب) روایات معصومین (علیهم السّلام) 36
- مراتب معرفت 39
- روایات به ظاهر مخالف با این که معرفت، صنع خداست 40
- حلّ تعارض ظاهری و جمع بندی میان این دو گروه از روایات 42
- انسداد راه معرفت خدا از سوی بندگان 44
- نقش عقل در معرفت خداوند 46
- نقش پیامبران و اوصیا در معرفت خدا 47
- خودآزمایی 49
- درس سوم: توحید و اسماء و صفات 50
- اشاره 50
- توحید 51
- انواع توحید 52
- اشاره 52
- 1. توحید ذاتی 53
- 2. توحید صفاتی 54
- 3. توحید افعالی 55
- 4. توحید عبادی 56
- 1. معنای لغوی اسم و صفت 57
- اسماء و صفات 57
- 2. معنای اسم و صفت در روایات اهل بیت (علیهم السّلام) 58
- نکتۀ نخست 59
- 3. بررسی روایات مربوط به اسماء و صفات 59
- اشاره 59
- نکتۀ دوم 60
- نکتۀ سوم 62
- نکتۀ چهارم 63
- نکتۀ پنجم 65
- نکتۀ ششم 66
- خودآزمایی 69
- منابع و مآخذ 70
- الملخّص 74
- BOOK SUMMARY 75
- Oneness of Allah 76
- بسم الله الرحمن الرحیم 77
- infopalermalmohammad.com In the Name of Allah, the Compassionate, the Merciful 78
مواقف اعطای معرفت خدا به انسان
اشاره
براساس روایات فراوانی که از اهل بیت (علیهم السّلام) نقل گردیده ، انسان ها پیش از ورود به این دنیا، عوالمی را پشت سر نهاده اند. در این عوالم، خدای متعال پس از اعطای نور علم و عقل به انسان ها، خودش را به آنان معرفی نموده و در این مورد، از بندگانش اقرار واعتراف گرفته است. سپس از آنان عهد و پیمانی گرفته و فرشتگان را بر این عهد و میثاق گواه گرفته است. مطابق این دسته از روایات، اعطای معرفت خداوند متعال به انسان ها، دست کم در دو عالم جداگانه صورت گرفته است:
1. عالم ارواح
رسول خدا (صلّی الله علیه وآله) دربارۀ این عالم می فرمایند:
خَلَقَ اَللَّهُ اَلْأَرْوَاحَ قَبْلَ اَلْأَجْسَادِ بِأَلْفَیْ عَامٍ ثُمَّ أَسْکَنَهَا اَلْهَوَاءَ فَمَا تَعَارَفَ مِنْهَا ثَمَّ اِئْتَلَفَ هَاهُنَا وَ مَا تَنَاکَرَ ثَمَّ اِخْتَلَفَ هَاهُنَا.(1) خداوند ارواح را دو هزار سال پیش از بدن ها خلق کرد، سپس آن ها را در هوا ساکن نمود. ارواحی که در آن جا با هم دوستی و الفت داشتند، در این دنیا نیز چنین اند و آنان که آن جا با هم دشمنی و نفرت داشتند، این جا نیز همین گونه اند.
بر پایۀ این حدیث شریف و سایر روایاتی که در این باره نقل
1- رجال کشّی، ص 396؛ بحارالأنوار، ج27، ص357.