خلاصه دروس عقاید: توحید صفحه 17

نه با دریافت های عقلی و وجدانی منافات و مخالفتی دارند ونه با اصول و محکمات دینی، تأویل و توجیه این آیات و روایات . چنان که برخی مفسّرین و عالمان دین مرتکب آن شده اند - نادرست و بی دلیل است.

همان طور که بیان شد، روایات بسیاری که برخی به حدّ تواتر رسیده و برخی صحیح السند هستند، در مورد عالم ذرّ وجود دارد که نمی توان به سادگی از کنار آنها عبور کرد و یا آن ها را تأویل و توجیه یا رد کرد، بلکه باید با تأمل و تدبّر و درایت کامل، به مدلول این روایات معتقد گردیم.

در این قسمت از بحث، به برخی از این روایات اشاره

می نماییم:

1. امام باقر (علیه السّلام) در تفسیر آیۀ ذرّ می فرمایند:

أَخْرَجَ مِنْ ظَهْرِ آدَمَ ذُرِّیَّتَهُ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَهْ فَخَرَجُوا کَالذَّرِّ فَعَرَّفَهُمْ وَ أَرَاهُمْ نَفْسَهُ وَ لَوْ لَا ذَلِکَ لَمْ یَعْرِفْ أَحَدٌ رَبَّهُ.(1) خداوند متعال از پشت آدم ذرّیّه او را تا روز قیامت بیرون کشید و آنها مانند ذرّه هایی خارج شدند . پس او نفس خویش را به آن ها معرّفی کرد و خویش را به آن ها نمایاند. و اگر این کار را نمی کرد، هیچ کس پروردگار خویش را نمی شناخت.